สวรรค์อยู่ในอก นรกอยู่ในใจ
หมายถึง: ความอิ่มใจจากการทำดีและความร้อนใจจากการทำชั่วเป็นสิ่งที่ผู้กระทำรับรู้อยู่ในใจของตนเอง ใช้ภาพสวรรค์แทนความสุขสงบและนรกแทนความทุกข์ใจ เพื่อเตือนให้พิจารณาผลของการกระทำที่มีต่อจิตใจ
วิธีนำไปใช้: ใช้เตือนใจเรื่องความซื่อตรงและการเลือกทำสิ่งที่ตนเห็นว่าถูกต้อง เช่น คืนของที่เก็บได้แล้วรู้สึกสบายใจแม้ไม่มีใครชม สำนวนนี้กล่าวถึงความรู้สึกต่อการกระทำของตน ไม่ควรใช้ตัดสินว่าความทุกข์ทุกชนิดเกิดจากการทำชั่ว
คำแปลภาษาอังกฤษ
Our actions can bring us inner peace or inner torment.
คำอ่าน: ❬อาวร์-แอ็ก-เชินซ์-แคน-บริง-อัส-อิน-เนอร์-พีซ-ออร์-อิน-เนอร์-ทอร์-เมินต์❭
เน้นความสุขใจหรือความร้อนใจที่เกี่ยวกับการกระทำ ไม่ได้ใช้ตัดสินความเชื่อเรื่องภพภูมิหรืออธิบายสาเหตุของความทุกข์ทั้งหมด
คำแปลแบบตรงตัว
Heaven is in the chest; hell is in the heart.
คำอ่าน: ❬เฮฟ-เวิน-อิส-อิน-เธอะ-เชสต์-เฮล-อิส-อิน-เธอะ-ฮาร์ต❭
ภาพสวรรค์อยู่ในอกและนรกอยู่ในใจของคนคนเดียวกัน
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
a clear conscience
คำอ่าน: ❬อะ-เคลียร์-คอน-เชินซ์❭
ความหมาย: ความสบายใจที่รู้ว่าตนไม่ได้ทำสิ่งผิด ใกล้กับด้านสวรรค์อยู่ในอก ส่วนสำนวนไทยกล่าวถึงทั้งความสุขจากการทำดีและความทุกข์จากการทำชั่ว จึงมีความหมายกว้างกว่าวลีอังกฤษนี้
ตัวอย่างบทสนทนา
A: No one saw me find the wallet, but I wouldn't feel right keeping the money.
(แปล: ไม่มีใครเห็นตอนฉันเก็บกระเป๋าได้ แต่ถ้าเก็บเงินไว้เองคงไม่สบายใจ)
B: Now you can go home with a clear conscience. Returning it was the right thing to do.
(แปล: สวรรค์อยู่ในอก นรกอยู่ในใจ คืนแล้วก็สบายใจได้)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬เวิ่น-ซิน-อู๋-คุ่ย❭
ถามใจตนแล้วไม่มีสิ่งให้ละอาย ความหมาย สบายใจว่าตนทำถูกต้อง ใกล้กับด้านสวรรค์อยู่ในอก ส่วนสำนวนไทยยังกล่าวถึงความร้อนใจจากการทำชั่วด้วย จึงครอบคลุมทั้งสองด้าน
[Korean] - ภาษาเกาหลี
❬ยัง-ชี-มี-จิล-ลี-ดา❭
มโนธรรมถูกทิ่มแทง ความหมาย รู้สึกผิดหรือไม่สบายใจต่อสิ่งที่ตนทำ ใกล้กับด้านนรกอยู่ในใจ ส่วนสำนวนไทยยังกล่าวถึงความอิ่มใจจากการทำดี ไม่ได้มีแต่ความรู้สึกผิด
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬เต-เนร์-ลา-กอน-เซียน-เซีย-ลิม-เปีย❭
มีมโนธรรมสะอาด ความหมาย ไม่รู้สึกผิดเพราะเชื่อว่าตนทำถูกต้อง ใกล้กับด้านสวรรค์อยู่ในอก ส่วนไทยเปรียบทั้งความสุขจากการทำดีและความทุกข์จากการทำชั่ว
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬อา-วัวร์-ลา-กง-เซียงส์-ตรอง-กีล❭
มีมโนธรรมสงบ ความหมาย สบายใจว่าตนไม่ได้ทำผิด ใกล้กับสวรรค์อยู่ในอกเฉพาะด้านความสงบใจ ส่วนสำนวนไทยครอบคลุมด้านนรกในใจจากความผิดด้วย
[Russian] - ภาษารัสเซีย
❬ซะ-สปะ-โกย-นัย-โซ-วิส-ตยู❭
มีมโนธรรมที่สงบ ความหมาย ทำสิ่งหนึ่งได้อย่างสบายใจโดยไม่รู้สึกผิด ใกล้กับด้านสวรรค์อยู่ในอก แต่ไม่ได้รวมภาพความทุกข์จากการทำชั่วซึ่งเป็นอีกครึ่งหนึ่งของสำนวนไทย
