เล่นกับหมาหมาเลียปาก เล่นกับสากสากต่อยหัว
หมายถึง: เตือนว่าการเล่นหัวหรือปล่อยให้คุ้นเคยจนไม่รักษาขอบเขต อาจทำให้อีกฝ่ายล่วงเกินหรือไม่เกรงใจ ในถ้อยคำเดิมมีน้ำเสียงมองอีกฝ่ายว่าต่ำกว่าหรือไม่ควรลดตัวไปคุ้นเคย จึงอาจเป็นคำดูหมิ่นได้
วิธีนำไปใช้: ใช้เมื่อพูดถึงการวางขอบเขตและมารยาท แม้สนิทกันก็ยังควรให้เกียรติกัน ควรระวังคำเปรียบคนกับหมาหรือสาก และอาจเลือกคำตรงอย่างอย่าเล่นกันจนล้ำเส้นแทนโดยไม่แบ่งคุณค่าคนตามฐานะ
คำแปลภาษาอังกฤษ
Too much familiarity can lead to disrespect or overstepping boundaries.
คำอ่าน: ❬ทู-มัช-ฟะ-มิล-เย-แร-ละ-ที-แคน-ลีด-ทู-ดิส-ริ-สเพคท์-ออร์-โอ-เวอร์-สเทพ-พิง-เบาน์-ดะ-รีซ❭
เลือกถ่ายทอดนัยขอบเขตและความไม่เกรงใจ คำไทยมีน้ำเสียงดูหมิ่นอีกฝ่ายได้มากกว่าคำอังกฤษ จึงไม่ควรใช้เหมารวมว่าคนบางฐานะไม่สมควรได้รับความสนิทสนม
คำแปลแบบตรงตัว
Play with a dog and it licks your mouth; play with a pestle and it hits your head.
คำอ่าน: ❬เพลย์-วิธ-อะ-ด็อก-แอนด์-อิท-ลิคส์-ยอร์-เมาธ์-เพลย์-วิธ-อะ-เพส-เซิล-แอนด์-อิท-ฮิทส์-ยอร์-เฮด❭
เล่นกับหมาแล้วหมาเลียถึงปาก เล่นกับสากแล้วสากกระแทกศีรษะ เป็นสองภาพที่ขยายว่าการเล่นด้วยอาจย้อนมาถึงตัว
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
familiarity breeds contempt
คำอ่าน: ❬ฟะ-มิล-เย-แร-ละ-ที-บรีดซ-เคิน-เทมพท์❭
ความหมาย: ความคุ้นเคยมากอาจทำให้ความเคารพหรือความเห็นคุณค่าลดลง ใกล้กับคำไทยด้านสนิทจนไม่เกรงใจ แต่ไม่ได้มีภาพดูหมิ่นคนว่าเป็นหมาหรือสาก และไม่ใช่ข้อสรุปว่าความสนิททุกแบบทำให้ดูแคลนกัน
ตัวอย่างบทสนทนา
A: People say familiarity breeds contempt, but I would rather talk directly about boundaries.
(แปล: มีคนเตือนว่าเล่นกับหมาหมาเลียปาก เล่นกับสากสากต่อยหัว แต่ฉันอยากพูดเรื่องขอบเขตให้ตรงกว่านั้น)
B: I agree. We can be close while staying respectful and avoiding jokes that make someone uncomfortable.
(แปล: เห็นด้วย เราสนิทกันได้โดยยังให้เกียรติและไม่ล้อเรื่องที่อีกคนไม่สบายใจ)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬ลา-กอน-เฟียน-ซา-ดา-อัส-โก❭
ความคุ้นเคยทำให้น่ารังเกียจ ความหมาย วิจารณ์ว่าความสนิททำให้ทำสิ่งที่ไม่กล้าทำต่อหน้าคนแปลกหน้าหรือใช้ความไว้ใจเกินขอบเขต ใกล้กับคำไทยด้านคุ้นเคยจนล่วงเกิน แต่ไม่มีภาพเปรียบคนกับหมาหรือสาก