ไม่ดูตาม้าตาเรือ
หมายถึง: ไม่พิจารณาสถานการณ์หรือสิ่งรอบตัวให้รอบคอบก่อนทำ จนเกิดความผิดพลาดหรือกระทบผู้อื่น ใช้ได้ทั้งกับความสะเพร่าในการเคลื่อนไหวและการตัดสินใจโดยไม่ดูเงื่อนไขให้ดี
วิธีนำไปใช้: ใช้ตำหนิหรือเตือนเมื่อใครทำสิ่งหนึ่งโดยไม่ระวัง เช่น เดินชนของ วางสิ่งกีดขวางทาง หรือรีบตกลงโดยไม่อ่านรายละเอียด น้ำเสียงอาจทำให้ผู้ฟังรู้สึกถูกดุ จึงควรบอกจุดที่ต้องระวังประกอบ
คำแปลภาษาอังกฤษ
Act without checking the situation carefully.
คำอ่าน: ❬แอ็กต์-วิธ-เอาต์-เช็ก-คิง-เดอะ-ซิช-ชู-เอ-เชิน-แคร์-ฟะ-ลี❭
checking the situation ครอบคลุมการสังเกตสิ่งรอบตัวและตรวจรายละเอียดก่อนตัดสินใจ จึงกว้างกว่าการแปลว่าไม่มองทางเดินเพียงอย่างเดียว
คำแปลแบบตรงตัว
Fail to watch the knight and rook moves.
คำอ่าน: ❬เฟล-ทู-ว็อตช์-เดอะ-ไนต์-แอนด์-รุก-มูฟซ❭
ไม่ดูตำแหน่งหรือจังหวะเดินของตัวม้าและตัวเรือในหมากรุก คำว่าตาในภาพนี้เกี่ยวกับการเล่นหมากรุก ไม่ใช่ดวงตาของม้าหรือเรือจริง
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
look before you leap
คำอ่าน: ❬ลุก-บิ-ฟอร์-ยู-ลีป❭
ความหมาย: ตรวจให้แน่ใจก่อนลงมือว่าจะไม่เกิดปัญหาหรือผลเสีย เป็นคำเตือนให้ทำสิ่งตรงข้ามกับพฤติกรรมไม่ดูตาม้าตาเรือ จึงใช้คู่กันในบริบทเตือนคนสะเพร่าได้ แต่ไม่ใช่คำแปลที่มีขั้วความหมายเดียวกัน
ตัวอย่างบทสนทนา
A: I agreed to help without checking the details. I've just noticed it clashes with another commitment.
(แปล: ฉันตอบรับช่วยงานไปแล้วโดยไม่ดูตาม้าตาเรือ เพิ่งเห็นว่าวันเดียวกับนัดเดิม)
B: Next time, look before you leap. For now, tell the organizer promptly so you can work out a solution.
(แปล: คราวหน้าดูรายละเอียดก่อนตกลงนะ ตอนนี้รีบแจ้งผู้จัดเพื่อหาทางแก้กัน)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬ชู-ซิน-ต้า-อี้❭
ใจหยาบและไม่ใส่ใจ ความหมาย ทำสิ่งต่าง ๆ อย่างสะเพร่า ไม่ตรวจรายละเอียด ใกล้กับไม่ดูตาม้าตาเรือ แต่คำจีนบอกนิสัยหรือการทำงานที่ไม่ละเอียดทั่วไป ไม่จำเป็นต้องเกี่ยวกับสิ่งกีดขวางหรือสถานการณ์รอบตัวโดยตรง
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬โชะ-โทะ-สึ-โม-ชิน❭
พุ่งไปข้างหน้าอย่างหมูป่า ความหมาย มุ่งทำสิ่งหนึ่งอย่างรุนแรงโดยไม่พิจารณาคนและสถานการณ์รอบข้าง ใกล้กับไม่ดูตาม้าตาเรือด้านการผลีผลาม ไม่ทันระวังบริบท
[Korean] - ภาษาเกาหลี
❬อับ-ตวี-รึล-คา-รี-จี-อัน-ทา❭
ไม่แยกหน้าหลัง ความหมาย ทำโดยไม่พิจารณาสถานการณ์หรือผลที่จะตามมา ใกล้กับไม่ดูตาม้าตาเรือด้านการผลีผลามและไม่ดูบริบทก่อนลงมือ
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬อา-ตอน-ตัส-อี-อา-โล-กัส❭
อย่างคนโง่และคนบ้า ความหมาย ทำโดยไม่คิด ไม่เป็นระบบหรือไม่ตรวจให้รอบคอบ ใกล้กับไม่ดูตาม้าตาเรือ เป็นภาษาพูดเชิงตำหนิ
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬แตต-เบ-เซ❭
ก้มศีรษะลง ความหมาย ใช้เชิงสำนวนกับการมุ่งเข้าไปโดยไม่มองหรือไม่คิดให้รอบคอบ ใกล้กับไม่ดูตาม้าตาเรือด้านการผลีผลาม ไม่ได้แปลว่าการก้มหน้าทุกครั้งเป็นความประมาท
