ปากว่าตาขยิบ
หมายถึง: พูดอย่างหนึ่งแต่ทำอีกอย่างหนึ่ง หรือคำพูดไม่ตรงกับความตั้งใจจริง เช่น ออกปากห้ามคนอื่นทำสิ่งหนึ่งแต่กลับทำเสียเอง หรือพูดตำหนิต่อหน้าแต่ส่งสัญญาณยินยอมอยู่ลับ ๆ เป็นคำตำหนิความไม่ตรงไปตรงมา
วิธีนำไปใช้: ใช้เมื่อเห็นความขัดกันชัดเจนระหว่างสิ่งที่พูดกับสิ่งที่ทำหรือเจตนาที่แสดงออก ควรมีบริบทประกอบ ไม่ด่วนตัดสินจากการเปลี่ยนใจที่มีเหตุผลหรือจากการขยิบตาตามตัวอักษรเพียงอย่างเดียว
คำแปลภาษาอังกฤษ
Say one thing but do another.
คำอ่าน: ❬เซย์-วัน-ธิง-บัต-ดู-อะ-นัธ-เธอร์❭
คำแปลนี้ใช้กับพฤติกรรมที่ขัดกับคำพูดได้ทั่วไป หากเรื่องเน้นว่าปากกับใจไม่ตรงกัน ควรอธิบายเจตนาหรือสัญญาณอื่นเพิ่มเพื่อให้เห็นบริบท
คำแปลแบบตรงตัว
The mouth speaks while the eye winks.
คำอ่าน: ❬เดอะ-เมาธ์-สปีคส์-ไวล์-เดอะ-อาย-วิงก์ส❭
ปากพูดกล่าวข้อความ ขณะที่ตาขยิบส่งสัญญาณอีกทางหนึ่ง ภาพของอวัยวะสองส่วนที่สื่อสารไม่ตรงกันช่วยให้เห็นความขัดแย้งระหว่างคำพูดกับการกระทำ
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
do as I say, not as I do
คำอ่าน: ❬ดู-แอซ-ไอ-เซย์-น็อต-แอซ-ไอ-ดู❭
ความหมาย: ให้ทำตามคำสั่งของฉัน แต่อย่าทำตามพฤติกรรมของฉัน มักใช้ชี้ความไม่สอดคล้องของผู้สอนกับสิ่งที่ตนทำ ใกล้กับปากว่าตาขยิบเมื่อห้ามคนอื่นแต่ทำเอง ส่วนคำไทยครอบคลุมคำพูดที่ไม่ตรงกับใจด้วย
ตัวอย่างบทสนทนา
A: The person who banned phones in meetings is using one. That's a case of do as I say, not as I do.
(แปล: คนตั้งกฎห้ามเล่นโทรศัพท์ในที่ประชุมกลับเล่นเอง ปากว่าตาขยิบจริง ๆ)
B: Let's ask everyone to follow the same rule.
(แปล: ลองขอให้ทุกคนทำตามกติกาเดียวกันดีกว่า)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬โข่ว-ชื่อ-ซิน-เฟย❭
ปากตอบรับแต่ใจปฏิเสธ ความหมาย คำพูดไม่ตรงกับความคิดจริง ใกล้กับปากว่าตาขยิบในเรื่องไม่จริงใจ แต่คำจีนไม่ได้เจาะจงว่ามีการส่งสัญญาณด้วยสายตาหรือทำสิ่งที่ตนออกปากห้าม
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬ชิ-ตะ-โนะ-เนะ-โนะ-คะ-วะ-คะ-นุ-อุ-จิ❭
ยังไม่ทันที่โคนลิ้นจะแห้ง ความหมาย ใช้ตำหนิคนที่เพิ่งพูดแล้วกลับทำหรือพูดขัดกับคำเดิมทันที ใกล้กับปากว่าตาขยิบด้านคำพูดสวนทางการกระทำ แต่เน้นว่าเกิดติด ๆ กัน
[Korean] - ภาษาเกาหลี
❬ค็อด-ตา-รือ-โก-ซก-ตา-รือ-ดา❭
ภายนอกกับภายในไม่ตรงกัน ความหมาย แสดงท่าทีอย่างหนึ่งแต่คิดหรือมุ่งหมายอีกอย่าง ใกล้กับปากว่าตาขยิบในด้านความไม่จริงใจ ไม่จำเป็นต้องแสดงด้วยการขยิบตาจริง
[Russian] - ภาษารัสเซีย
❬ดโวย-นะ-ยะ-อิ-กรา❭
เกมสองด้าน ความหมาย การทำสองหน้าหรือดำเนินอุบายโดยซ่อนเจตนาจริง ใกล้กับปากว่าตาขยิบด้านแสดงอย่างหนึ่งแต่คิดหรือทำอีกอย่าง แต่มีน้ำหนักการหลอกลวงมากกว่าแค่คำพูดไม่ตรงการกระทำ