รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี
หมายถึง: สุภาษิตสะท้อนค่านิยมเดิมว่าผู้ที่รักลูกต้องอบรมเมื่อทำผิดและไม่ตามใจจนเสียคน โดยถ้อยคำเดิมรวมถึงการตีเพื่อให้หลาบจำ เช่นเดียวกับการผูกวัวไว้เพื่อดูแลไม่ให้หาย การอธิบายความหมายนี้เป็นการอธิบายคำสอนในอดีต ไม่ใช่การรับรองการลงโทษทางร่างกาย
วิธีนำไปใช้: ใช้เมื่อศึกษาค่านิยมและคำสอนเรื่องการเลี้ยงดูในอดีต ควรอธิบายบริบทของคำว่าตีให้ชัด และไม่ยกสุภาษิตเป็นเหตุให้ทำร้ายเด็ก หากต้องการสอนเรื่องความรับผิดชอบ สามารถสื่อสารกติกาอย่างชัดเจนและใช้วิธีสร้างวินัยที่ไม่รุนแรงได้
คำแปลภาษาอังกฤษ
An old belief that parental love calls for physical discipline.
คำอ่าน: ❬แอน-โอลด์-บิ-ลีฟ-แด็ต-พะ-เรน-เทิล-ลัฟ-คอลซ-ฟอร์-ฟิ-ซิ-เคิล-ดิส-ซิ-พลิน❭
An old belief ระบุว่าเป็นค่านิยมเดิม ส่วน physical discipline หมายถึงการลงโทษทางร่างกายในบริบทนี้ คำแปลใช้เพื่ออธิบายสุภาษิต ไม่ใช่คำแนะนำให้ปฏิบัติตาม
คำแปลแบบตรงตัว
If you love your cow, tie it; if you love your child, beat them.
คำอ่าน: ❬อิฟ-ยู-ลัฟ-ยอร์-คาว-ไท-อิต-อิฟ-ยู-ลัฟ-ยอร์-ไชลด์-บีต-เด็ม❭
ถ้ารักวัวให้ผูกวัวไว้ ถ้ารักลูกให้ตีลูก ถ้อยคำวางการผูกสัตว์กับการลงโทษเด็กคู่กัน เป็นภาพตามตัวอักษรของสุภาษิตเดิม
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
spare the rod and spoil the child
คำอ่าน: ❬สแพร์-เดอะ-ร็อด-แอนด์-สปอยล์-เดอะ-ไชลด์❭
ความหมาย: สุภาษิตอังกฤษแบบเก่าที่มองว่าถ้าไม่ลงโทษเมื่อเด็กทำผิด เด็กจะไม่เรียนรู้สิ่งที่ถูก ใกล้กับค่านิยมเดิมในคำไทย แต่เน้นผลของการละเว้นการลงโทษ ไม่มีภาพการผูกวัว ทั้งสองใช้ศึกษาแนวคิดเดิมได้โดยไม่ต้องเห็นด้วยกับการตี
ตัวอย่างบทสนทนา
A: Does this old Thai saying express the belief that children should be physically punished to teach them?
(แปล: รักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี เป็นคำสอนเดิมที่เชื่อว่าต้องตีเพื่ออบรมลูกใช่ไหม)
B: Yes, it resembles spare the rod and spoil the child. We can explain that old belief without endorsing physical punishment.
(แปล: ใช่ คล้าย spare the rod and spoil the child แต่เราอธิบายความหมายเดิมได้โดยไม่สนับสนุนการตี)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬ยวี่-ปู้-จั๋ว-ปู้-เฉิง-ชี่❭
หยกไม่ผ่านการเจียระไนก็ไม่เป็นเครื่องหยก ความหมาย คนที่ต้องได้รับการศึกษาและฝึกฝนจึงพัฒนาได้ ใกล้กับรักวัวให้ผูก รักลูกให้ตีเฉพาะแนวคิดเรื่องการอบรม แต่สุภาษิตจีนนี้ไม่ได้กำหนดให้ลงโทษทางร่างกาย
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬คะ-วะ-อี-โคะ-นิ-วะ-ทะ-บิ-โอะ-ซะ-เซะ-โยะ❭
ถ้ารักลูกให้ลูกออกเดินทาง ความหมาย อย่าตามใจจนเกินไป ควรให้เรียนรู้ความยากลำบากและประสบการณ์ด้วยตนเอง ใกล้กับรักวัวให้ผูก รักลูกให้ตีด้านอบรมด้วยความรัก แต่ไม่ได้สนับสนุนการตี
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬เคียน-เบียน-เต-เคีย-เร-เต-อา-รา-โย-ราร์❭
คนที่รักเธอจริงอาจทำให้เธอร้องไห้ ความหมาย ความหวังดีอาจรวมการตักเตือนหรือความเข้มงวด ใกล้กับรักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี แต่ไม่จำกัดว่าต้องเป็นความสัมพันธ์พ่อแม่กับลูก
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬กิ-แอม-เบียง-ชา-ตี-เบียง❭
ผู้ที่รักจริงย่อมลงโทษอย่างจริงจัง ความหมาย เป็นสุภาษิตเก่าที่สื่อว่าความรักอาจต้องมีความเข้มงวดในการอบรม ใกล้กับรักวัวให้ผูก รักลูกให้ตี มีน้ำเสียงเคร่งครัดมากกว่าการแนะนำทั่วไป
