ตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา
หมายถึง: ให้มองตนเองตามความเป็นจริง รู้ฐานะ ความพร้อม และความสามารถของตนก่อนคิดทำสิ่งใด มีน้ำเสียงเตือนให้เจียมตัวหรือไม่ประเมินตนสูงเกินไป คำนี้อาจใช้กดหรือดูหมิ่นผู้อื่นได้ จึงต้องพิจารณาเจตนาและบริบทของผู้พูด
วิธีนำไปใช้: ใช้เตือนให้สำรวจข้อจำกัดก่อนรับภาระ เช่น ยังมีทักษะไม่พอแต่จะรับงานที่ยากมาก หากต้องการให้คำแนะนำอย่างสร้างสรรค์ ควรบอกข้อที่ต้องพัฒนาหรือเตรียมให้พร้อมด้วย ไม่ใช้ฐานะหรือรูปลักษณ์มาตัดสินคุณค่าของคน
คำแปลภาษาอังกฤษ
Know your circumstances and limits before acting.
คำอ่าน: ❬โนว์-ยอร์-เซอร์-คัม-สแตน-ซิซ-แอนด์-ลิ-มิตส์-บิ-ฟอร์-แอ็ก-ทิง❭
คำแปลเลือกถ่ายทอดการประเมินตนเองโดยไม่เพิ่มถ้อยคำดูถูก แต่คำไทยอาจแรงกว่าประโยคอังกฤษนี้มาก โดยเฉพาะเมื่อใช้ตำหนิฐานะหรือความเหมาะสมของผู้อื่น
คำแปลแบบตรงตัว
Fill a coconut shell with water and lean over to see your reflection.
คำอ่าน: ❬ฟิล-อะ-โค-เคอะ-นัต-เชล-วิธ-วอ-เทอร์-แอนด์-ลีน-โอ-เวอร์-ทู-ซี-ยอร์-ริ-เฟล็ก-เชิน❭
ตักน้ำใส่ภาชนะที่ทำจากกะโหลกมะพร้าว แล้วชะโงกหน้าลงดูเงาของตนในน้ำ กะโหลกในภาพนี้หมายถึงกะลามะพร้าวที่ใช้เป็นภาชนะ ไม่ใช่กะโหลกศีรษะ
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
bite off more than you can chew
คำอ่าน: ❬ไบต์-ออฟ-มอร์-แดน-ยู-แคน-ชู❭
ความหมาย: รับทำสิ่งที่ยากหรือมากเกินความสามารถ ใช้เทียบได้เมื่อคำไทยเตือนให้รู้กำลังของตน แต่สำนวนอังกฤษเน้นภาระงานเกินตัว ไม่ได้กล่าวถึงฐานะทางสังคมหรือรูปลักษณ์
ตัวอย่างบทสนทนา
A: I've only just started freelancing. Should I take on this large project on my own?
(แปล: ฉันเพิ่งเริ่มรับงาน แต่จะรับโครงการใหญ่คนเดียวเลยดีไหม)
B: Be realistic about your capacity. Don't bite off more than you can chew; check your time and skills before taking on more.
(แปล: ลองตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงาก่อนนะ ประเมินเวลาและทักษะให้พร้อม แล้วค่อยขยายงาน)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬จื้อ-จือ-จือ-หมิง❭
ความกระจ่างในการรู้จักตนเอง ความหมาย เห็นความสามารถ ข้อดี และข้อจำกัดของตนตามจริง ใกล้กับตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงา แต่คำจีนอาจใช้ชื่นชมการรู้จักตนเอง ส่วนคำไทยอาจมีน้ำเสียงข่มหรือดูหมิ่นได้
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬ซา-ปา-เต-โร-อา-ตุส-ซา-ปา-โตส❭
ช่างรองเท้าจงอยู่กับรองเท้าของตน ความหมาย เตือนให้อยู่ในเรื่องที่ตนรู้และไม่วิจารณ์เกินความสามารถ ใกล้กับตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงาด้านรู้ขอบเขตตน แต่เน้นความเชี่ยวชาญมากกว่าฐานะ
[Russian] - ภาษารัสเซีย
❬ฟซยัค-สวิร์-โชค-ซนาย-สโวย-ชิส-โตค❭
จิ้งหรีดทุกตัวจงรู้ที่เกาะของตน ความหมาย เตือนให้รู้ขอบเขตหรือบทบาทของตน ใกล้กับตักน้ำใส่กะโหลก ชะโงกดูเงาในแง่รู้จักตน แต่มีน้ำเสียงจัดลำดับฐานะและอาจฟังดูดูถูก
