ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว
หมายถึง: สุภาษิตสอนให้รับผิดชอบต่อการกระทำของตน โดยยึดหลักว่าการทำความดีย่อมนำผลดีมาให้ ส่วนการทำชั่วย่อมนำผลเสียตามมา ใช้เตือนให้เลือกทำสิ่งที่ถูกต้อง ไม่ใช่รับรองว่าทุกคนจะได้รางวัลหรือถูกลงโทษทันที
วิธีนำไปใช้: ใช้เตือนใจหรือสอนเรื่องความซื่อสัตย์และผลของการกระทำ เช่น คนที่รักษาคำพูดย่อมได้รับความไว้วางใจ ควรใช้เพื่อชวนพิจารณาการกระทำ ไม่ใช้กล่าวโทษว่าผู้ที่กำลังประสบเคราะห์ต้องเคยทำชั่วเสมอไป
คำแปลภาษาอังกฤษ
Good deeds bring good results; bad deeds bring bad results.
คำอ่าน: ❬กูด-ดีดซ์-บริง-กูด-ริ-ซัลทส์-แบด-ดีดซ์-บริง-แบด-ริ-ซัลทส์❭
ถ่ายทอดข้อคิดทางศีลธรรมของสุภาษิต ไม่ได้กำหนดว่าผลจะเกิดทันทีหรือเป็นเงินทองเสมอไป
คำแปลแบบตรงตัว
Do good and receive good; do evil and receive evil.
คำอ่าน: ❬ดู-กูด-แอนด์-ริ-ซีฟ-กูด-ดู-อี-เวิล-แอนด์-ริ-ซีฟ-อี-เวิล❭
ทำสิ่งที่ดีก็ได้รับสิ่งที่ดี ทำสิ่งที่ชั่วก็ได้รับสิ่งที่ชั่ว เป็นข้อความกล่าวตรงถึงการกระทำและผลที่ตามมา
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
reap what you sow
คำอ่าน: ❬รีพ-ว็อท-ยู-โซ❭
ความหมาย: ได้รับผลจากสิ่งที่ตนทำไว้ เปรียบกับการเก็บเกี่ยวสิ่งที่หว่าน สำนวนอังกฤษมักใช้กับผลเสียด้วย ส่วนสุภาษิตไทยกล่าวทั้งความดีและความชั่วอย่างชัดเจน
ตัวอย่างบทสนทนา
A: Since we returned that customer's extra payment, she has come back and recommended us to her friends.
(แปล: ตั้งแต่เราคืนเงินที่ลูกค้าจ่ายเกิน เขาก็กลับมาอุดหนุนและแนะนำเพื่อนให้ด้วย)
B: You reap what you sow. Our honesty helped us earn her trust.
(แปล: ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว ความซื่อสัตย์ครั้งนั้นทำให้เขาไว้ใจเรา)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬ซ่าน-โหย่ว-ซ่าน-เป้า-เอ้อ-โหย่ว-เอ้อ-เป้า❭
ความดีมีผลตอบแทนที่ดี ความชั่วมีผลตอบแทนที่ชั่ว ความหมาย กล่าวถึงผลของการกระทำดีและชั่วตามความเชื่อเรื่องการตอบสนอง ใช้เป็นข้อเตือนใจใกล้เคียงสุภาษิตไทย ไม่ได้กำหนดเวลาที่ผลจะเกิด
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬อิน-งะ-โอ-โฮ❭
ผลตอบสนองตามเหตุและผล ความหมาย การกระทำย่อมนำผลที่สอดคล้องกลับมาหาผู้ทำ เดิมใช้ได้ทั้งดีและชั่ว แต่การใช้ปัจจุบันมักเน้นผลร้ายจากการทำผิด
[Korean] - ภาษาเกาหลี
❬คง-ชี-มึน-เด-คง-นา-โก-พัด-ชี-มึน-เด-พัน-นัน-ดา❭
ปลูกถั่วเหลืองได้ถั่วเหลือง ปลูกถั่วแดงได้ถั่วแดง ความหมาย สิ่งที่เกิดขึ้นย่อมสัมพันธ์กับเหตุที่ทำไว้ ใช้เตือนเรื่องผลของการกระทำได้เช่นเดียวกัน แต่ครอบคลุมเหตุและผลทั่วไปด้วย
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬โก-โม-เซียม-เบรส-เร-โก-เฆ-รัส❭
หว่านอย่างไรก็จะเก็บเกี่ยวอย่างนั้น ความหมาย ผลที่ได้รับสอดคล้องกับสิ่งที่ทำลงไป ใช้กับทั้งความประพฤติและการลงมือทำงาน ไม่จำกัดเฉพาะหลักศีลธรรม
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬อง-เร-กอลต์-เซอ-เกอ-ลง-นา-เซอ-เม❭
คนเราเก็บเกี่ยวสิ่งที่ตนหว่านไว้ ความหมาย ได้รับผลจากการกระทำของตน ใช้สอนเรื่องความรับผิดชอบหรืออธิบายผลลัพธ์ทั่วไปได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นผลกรรมทางศาสนา
[Russian] - ภาษารัสเซีย
❬ชโต-ปะ-เซ-เยช-โต-อี-ปะ-ฌนโยช❭
หว่านอะไรไว้ก็จะเก็บเกี่ยวสิ่งนั้น ความหมาย การกระทำของตนส่งผลกลับมาถึงตน ใช้กับความประพฤติหรือการเตรียมงานก็ได้ ใกล้เคียงในแง่รับผลจากสิ่งที่ทำ
