ได้ทีขี่แพะไล่
หมายถึง: ฉวยจังหวะที่อีกฝ่ายตกอยู่ในสภาพเสียเปรียบหรือเดือดร้อน แล้วซ้ำเติมให้ลำบากหรืออับอายยิ่งขึ้น มีน้ำเสียงตำหนิผู้ที่ใช้โอกาสนั้นรังแกผู้อื่น ไม่ใช่เพียงการลงมือเมื่อโอกาสดีมาถึง
วิธีนำไปใช้: ใช้เมื่อมีคนคอยเยาะเย้ย ตำหนิเกินเหตุ หรือเอาเปรียบคนที่กำลังพลาด เช่น เพื่อนทำงานผิดแล้วมีคนขุดเรื่องเก่ามาซ้ำเติม คำนี้ต่างจากการให้ข้อเสนอแนะอย่างตรงไปตรงมาเพื่อช่วยแก้ปัญหา
คำแปลภาษาอังกฤษ
Take advantage of someone's misfortune to hurt them further.
คำอ่าน: ❬เทก-แอด-แวน-ทิจ-ออฟ-ซัม-วันซ-มิส-ฟอร์-เชิน-ทู-เฮิร์ต-เด็ม-เฟอร์-เธอร์❭
คำแปลเน้นเจตนาซ้ำเติมและความเสียเปรียบของอีกฝ่าย จึงไม่ควรใช้เพียง seize an opportunity ซึ่งหมายถึงคว้าโอกาสและไม่มีความหมายเรื่องรังแกอยู่ในตัว
คำแปลแบบตรงตัว
Seize the chance to ride a goat in pursuit.
คำอ่าน: ❬ซีซ-เดอะ-แชนซ์-ทู-ไรด์-อะ-โกต-อิน-เพอร์-ซูต❭
เมื่อได้จังหวะก็ขึ้นขี่แพะแล้วไล่ตาม ภาพตรงตัวนำการได้โอกาสมาประกอบกับการขี่แพะไล่ โดยตัวถ้อยคำไม่ได้ระบุว่ากำลังไล่ใคร
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
kick someone when they're down
คำอ่าน: ❬คิก-ซัม-วัน-เว็น-แดร์-ดาวน์❭
ความหมาย: ซ้ำเติมคนที่กำลังลำบากหรือเสียเปรียบ ใกล้กับได้ทีขี่แพะไล่มากในบริบทเยาะเย้ยหรือเอาเปรียบคนที่พลาด โดยไม่ได้หมายถึงการเตะจริง
ตัวอย่างบทสนทนา
A: He's fixing the file he sent by mistake, but someone is bringing up his old mistakes to mock him.
(แปล: เขากำลังแก้ไฟล์ที่ส่งผิด ยังมีคนขุดเรื่องเก่ามาล้ออีก)
B: There's no need to kick someone when they're down. Let's help fix the work instead.
(แปล: อย่าได้ทีขี่แพะไล่เลย ช่วยกันแก้งานดีกว่า)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬ลั่ว-จิ่ง-เซี่ย-ฉือ❭
โยนหินใส่คนที่ตกบ่อ ความหมาย ซ้ำเติมผู้อื่นขณะตกทุกข์หรือเสียเปรียบ ใกล้กับได้ทีขี่แพะไล่ โดยใช้ภาพคนตกบ่อแทนภาพแพะ และมีความหมายตำหนิการทำให้ผู้อื่นเดือดร้อนยิ่งขึ้น
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬ติ-เร-ซูร์-ล็อง-บู-ล็องส์❭
ยิงใส่รถพยาบาล ความหมาย ซ้ำเติมคนที่อ่อนแอหรือกำลังลำบาก ใกล้กับได้ทีขี่แพะไล่ มักใช้ตำหนิการโจมตีผู้ที่เสียเปรียบอยู่แล้ว
