กินบ้านกินเมือง
หมายถึง: มีหลายความหมายตามบริบท ได้แก่ ครองเมืองในภาษาโบราณ นอนจนตื่นสายมากในภาษาปาก และทุจริตฉ้อฉลเพื่อเอาผลประโยชน์จากบ้านเมืองในภาษาปาก
วิธีนำไปใช้: เมื่อใช้ตำหนิการทุจริตมีน้ำเสียงรุนแรง ควรแยกจากการพูดหยอกคนนอนตื่นสาย ส่วนกินเมืองและกินบ้านผ่านเมืองเป็นคำพ้องเฉพาะความหมายโบราณว่าครองเมือง ไม่ได้ใช้แทนทุกความหมาย
คำแปลภาษาอังกฤษ
Abuse public office for personal gain.
คำอ่าน: ❬อะ-บิวซ-พับ-ลิค-ออ-ฟิซ-ฟอร์-เพอร์-เซอ-เนิล-เกน❭
อังกฤษหลักและสำนวนเทียบด้านล่างใช้เฉพาะความหมายทุจริต หากหมายถึงครองเมืองใช้ rule a city ส่วนบริบทนอนตื่นสายใช้ sleep until very late
คำแปลแบบตรงตัว
Eat the houses and the city.
คำอ่าน: ❬อีท-เดอะ-เฮา-ซิซ-แอนด์-เดอะ-ซิ-ที❭
กินบ้านและกินเมืองเข้าไป
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
feather your own nest
คำอ่าน: ❬เฟธ-เธอร์-ยัวร์-โอน-เนสท์❭
ความหมาย: หาผลประโยชน์หรือความมั่งคั่งเข้าตัวโดยไม่เป็นธรรม ใกล้กับกินบ้านกินเมืองในความหมายทุจริต แต่อังกฤษไม่ได้จำกัดการเอาเปรียบไว้เฉพาะตำแหน่งราชการ และไม่ตรงกับความหมายครองเมืองหรือนอนตื่นสาย
ตัวอย่างบทสนทนา
A: This character keeps abusing his position for personal gain.
(แปล: ตัวละครนี้กินบ้านกินเมือง ใช้ตำแหน่งหาผลประโยชน์ให้ตัวเองตลอด)
B: Exactly. Public office is not an opportunity to feather your own nest.
(แปล: ใช่ หน้าที่สาธารณะไม่ใช่โอกาสให้หาประโยชน์เข้าตัว)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬ทาน-จาง-หว่าง-ฝ่า❭
โลภทรัพย์มิชอบและบิดเบือนกฎหมาย ความหมาย รับสินบนหรือทุจริตจนละเมิดกฎระเบียบ ใกล้กับกินบ้านกินเมืองเฉพาะความหมายฉ้อราษฎร์บังหลวง ไม่ตรงกับความหมายครองเมืองหรือนอนตื่นสาย
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬ชิ-ฟุ-คุ-โอะ-โคะ-ยะ-สุ❭
ขุนท้องของตัวเองให้อ้วน ความหมาย ใช้ตำแหน่งหรืออำนาจสร้างความมั่งคั่งให้ตัวเอง เทียบกับไทยด้านทุจริตหาประโยชน์ ไม่ใช้กับความหมายโบราณว่าครองเมืองหรือความหมายตื่นสาย
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬เซอะ-รอง-ปลีร์-เล-พอช❭
เติมกระเป๋าของตัวเองให้เต็ม ความหมาย หาเงินเข้าตัว มักเป็นไปอย่างไม่สุจริต ใกล้กับไทยด้านกอบโกยผลประโยชน์ แต่อาจใช้กับคนที่ไม่ได้มีตำแหน่งสาธารณะ และไม่ตรงกับอีกสองความหมายของไทย
