กว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้
หมายถึง: มัวลังเลหรือจัดการเรื่องต่าง ๆ ไม่ทันเวลา จนกว่าจะทำอย่างหนึ่งสำเร็จ อีกอย่างก็เสียหายไปแล้ว เน้นผลเสียจากการไม่จัดจังหวะและลำดับความเร่งด่วนให้เหมาะสม
วิธีนำไปใช้: ใช้เตือนเมื่อการรอหรือตัดสินใจช้ากำลังทำให้พลาดอีกเรื่อง เช่น รอเอกสารส่วนหนึ่งจนส่งงานทั้งหมดไม่ทัน ควรระบุสิ่งที่เสี่ยงเสียหาย ไม่ใช้ตำหนิการทำงานอย่างรอบคอบที่ยังอยู่ในเวลาที่เหมาะสม
คำแปลภาษาอังกฤษ
Delay over one thing until another is ruined.
คำอ่าน: ❬ดิ-เลย์-โอ-เวอร์-วัน-ธิง-อัน-ทิล-อะ-นา-เธอร์-อิซ-รู-อินด์❭
เน้นการเสียอีกเรื่องระหว่างมัวรอหรือจัดการเรื่องหนึ่ง ไม่ใช่เพียงทำหลายอย่างพร้อมกัน และไม่ใช่คำชมว่าทำสองอย่างสำเร็จในคราวเดียว
คำแปลแบบตรงตัว
By the time the beans are cooked, the sesame is burnt.
คำอ่าน: ❬บาย-เดอะ-ไทม์-เดอะ-บีนซ์-อาร์-คุคท์-เดอะ-เซ-ซะ-มี-อิซ-เบิร์นท์❭
ภาพคั่วถั่วกับงาพร้อมกัน ถั่วใช้เวลาสุกนานกว่า จึงอาจทำให้งาไหม้ไปก่อนถั่วจะสุก
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
He who hesitates is lost
คำอ่าน: ❬ฮี-ฮู-เฮซ-ซิ-เททส์-อิซ-ลอสต์❭
ความหมาย: คนที่ลังเลนานเกินไปอาจพลาดโอกาส ใกล้กับคำไทยด้านผลเสียจากการชักช้า แต่ไม่จำเป็นต้องมีสองเรื่องที่อย่างหนึ่งเสร็จแล้วอีกอย่างเสียหาย
ตัวอย่างบทสนทนา
A: I'll wait until the cover looks better before I submit the application.
(แปล: ฉันจะรอแต่งหน้าปกให้สวยกว่านี้ก่อน แล้วค่อยส่งใบสมัคร)
B: He who hesitates is lost. Submit the required documents before the deadline.
(แปล: ระวังกว่าถั่วจะสุกงาก็ไหม้ ส่งส่วนที่จำเป็นก่อนหมดเวลาดีกว่า)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬กู้-ฉื่อ-ซือ-ปี่❭
ดูแลทางนี้ เสียทางนั้น ความหมาย มัวจัดการสิ่งหนึ่งจนละเลยอีกสิ่ง ใกล้กับผลที่ได้อย่างหนึ่งแต่เสียอีกอย่างของคำไทย แต่ไม่จำเป็นต้องเกิดจากความลังเลหรือช้าเสมอไป
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬มุ-อิ-คะ-โนะ-อะ-ยะ-เมะ-โท-คะ-โนะ-คิ-คุ❭
ไอริสวันที่หก เบญจมาศวันที่สิบ ความหมาย สิ่งที่มาช้าเลยเวลาจนใช้ประโยชน์ไม่ทัน ใกล้กับผลเสียจากการชักช้า แต่ไม่ได้มีภาพทำอย่างหนึ่งจนอีกอย่างเสียหาย ตัวเลขอ้างวันหลังเทศกาลใช้ดอกไม้แต่ละชนิด
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬อะ-บเว-นัส-โอ-รัส-มัง-กัส-เบร์-เดส❭
มาถูกเวลาดีเสียจริง พวกแขนเสื้อเขียว ความหมาย คำประชดเมื่อสิ่งที่รอหรือความช่วยเหลือมาถึงหลังหมดประโยชน์แล้ว ใกล้กับคำไทยด้านสายเกินไป แต่ไม่จำเป็นต้องเสียอีกเรื่องระหว่างรอ
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬อะ-ริ-เว-อะ-แพร-ลา-บา-ไตย์❭
มาถึงหลังการรบ ความหมาย มาถึงหรือเริ่มดำเนินการช้าจนเหตุการณ์ผ่านไปแล้ว ใกล้กับการไม่ทันการณ์ แต่ไม่ได้สื่อว่ามัวรอสิ่งหนึ่งจนอีกสิ่งเสียหายโดยตรง
[Russian] - ภาษารัสเซีย
❬โปส-เล-ดรา-คี-คุ-ละ-คา-มี-นิ-มา-ชุต❭
หลังต่อยตีกันแล้วเขาไม่แกว่งกำปั้นกัน ความหมาย เตือนว่าการพยายามเปลี่ยนเรื่องเมื่อทุกอย่างจบไปแล้วไม่ทันการ ใกล้กับความสายเกินไปของคำไทย แต่เน้นท่าทีหลังเหตุการณ์มากกว่าการจัดสองเรื่องไม่ทัน
