น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ
หมายถึง: อย่าเพิ่งขัดขวางหรือปะทะกับผู้ที่กำลังมีอำนาจหรือกำลังโกรธจัด เพราะอาจทำให้ตนเดือดร้อน เป็นคำเตือนให้ดูจังหวะและกำลังของสถานการณ์ก่อนแสดงความเห็นคัดค้าน ไม่ได้หมายความว่าต้องเห็นด้วยกับอีกฝ่ายเสมอ
วิธีนำไปใช้: ใช้เตือนเมื่อการโต้เถียงทันทีอาจทำให้เรื่องรุนแรงขึ้น เช่น รอให้คู่สนทนาสงบก่อนนำข้อมูลมาชี้แจง ควรเข้าใจว่าเป็นการเลือกวิธีและเวลาพูด ไม่ใช่เหตุให้ละทิ้งข้อเท็จจริงหรือยอมรับการกระทำที่ไม่เหมาะสม
คำแปลภาษาอังกฤษ
Avoid confronting the powerful or the furious at the wrong moment.
คำอ่าน: ❬อะ-วอยด์-เคิน-ฟรัน-ทิง-เดอะ-พาว-เออร์-เฟิล-ออร์-เดอะ-ฟิว-เรียส-แอ็ต-เดอะ-รอง-โม-เมินต์❭
the powerful หมายถึงผู้มีอำนาจ และ the furious คือผู้ที่โกรธมาก คำแปลเน้นการหลีกเลี่ยงการปะทะในจังหวะไม่เหมาะ ไม่ใช่การห้ามแสดงความเห็นต่างทุกครั้ง
คำแปลแบบตรงตัว
Do not turn your boat across a strong current.
คำอ่าน: ❬ดู-น็อต-เทิร์น-ยอร์-โบต-อะ-ครอส-อะ-สตรอง-เคอร์-เรินต์❭
เมื่อกระแสน้ำไหลเชี่ยว อย่าวางเรือขวางกระแสน้ำ ภาพของแรงน้ำกับเรือที่ขวางทางกันทำให้เห็นการเผชิญแรงที่ต้านได้ยาก
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
rock the boat
คำอ่าน: ❬ร็อก-เดอะ-โบต❭
ความหมาย: ทำหรือพูดให้สถานการณ์ที่เป็นอยู่ปั่นป่วน มักใช้ในคำเตือนว่าอย่าก่อความขัดแย้ง ใกล้กับคำไทยเรื่องระวังการปะทะ แต่ไม่ได้ระบุว่าคู่กรณีต้องมีอำนาจหรือกำลังโกรธจัด
ตัวอย่างบทสนทนา
A: The manager is furious, but I want to interrupt and explain right now.
(แปล: หัวหน้ากำลังโกรธมาก แต่ฉันอยากแทรกอธิบายตอนนี้เลย)
B: Let's not rock the boat right now. We can explain with the facts once he's calmer.
(แปล: น้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ รอให้เขาสงบแล้วค่อยชี้แจงพร้อมข้อมูลดีกว่า)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬ทุ่ย-ปี้-ซาน-เช่อ❭
ถอยหลีกสามระยะเดินทัพ ความหมาย หลีกเลี่ยงการปะทะกับคู่ต่อสู้ที่มีกำลังมาก ใกล้กับน้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือในเรื่องดูจังหวะก่อนเผชิญหน้า แต่คำจีนไม่ได้ระบุว่าคู่กรณีกำลังโกรธ และอาจใช้ชมความเหนือกว่าของอีกฝ่ายได้ด้วย
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬นะ-งะ-อิ-โมะ-โนะ-นิ-วะ-มะ-คะ-เระ-โระ❭
เมื่อเป็นสิ่งที่ยาวก็ยอมให้พันตัว ความหมาย การยอมตามผู้มีอำนาจหรือกำลังเหนือกว่าเพื่อหลีกเลี่ยงความเสียหาย ใกล้กับน้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ แต่มีน้ำเสียงยอมตามอำนาจมากกว่า
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬เซ-กีร์-ลา-โก-เรียน-เต❭
ตามกระแสน้ำ ความหมาย คล้อยตามอีกฝ่ายเพื่อไม่โต้เถียง ใกล้กับน้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือในด้านไม่ปะทะ แต่ไม่จำเป็นว่าผู้ที่คล้อยตามจะมีอำนาจน้อยกว่า
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬แฟร์-เลอ-โด-รง❭
ทำหลังให้โค้งหรือห่อตัว ความหมาย ยอมสงบรับแรงกดดันหรือคำตำหนิให้ผ่านไปก่อน ใกล้กับน้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือด้านไม่ปะทะในจังหวะเสียเปรียบ ไม่จำเป็นต้องเป็นการยอมตามผู้มีอำนาจเสมอไป
[Russian] - ภาษารัสเซีย
❬เปลีย-ทยุ-โอ-บุ-คะ-นิ-ปิ-ริ-ชิ-บโยช❭
ใช้แส้ตีสันขวานก็ทำให้หักไม่ได้ ความหมาย เตือนว่าอย่าเข้าปะทะสิ่งที่มีกำลังเหนือกว่าจนเสียเปล่า ใกล้กับน้ำเชี่ยวอย่าขวางเรือ โดยไม่ได้ระบุว่าต้องยอมถาวรหรือไม่รอจังหวะใหม่
