ผีซ้ำด้ำพลอย
หมายถึง: ประสบเรื่องร้ายหรือความผิดพลาดอยู่แล้ว กลับมีเหตุร้ายหรือการกระทำของผู้อื่นเข้ามาซ้ำเติมอีก ทำให้เดือดร้อนหนักกว่าเดิม อาจเป็นเหตุหลายอย่างต่อเนื่องกันโดยไม่มีใครตั้งใจให้เกิดก็ได้
วิธีนำไปใช้: ใช้เล่าความลำบากที่เกิดซ้อนกัน หรือแสดงความเห็นใจผู้ที่ถูกซ้ำเติม ควรหลีกเลี่ยงน้ำเสียงสมน้ำหน้า เพราะสำนวนนี้พูดถึงความทุกข์ที่เพิ่มขึ้น ไม่ใช่หลักฐานว่าผู้ประสบเหตุสมควรได้รับเคราะห์
คำแปลภาษาอังกฤษ
Another misfortune makes an already bad situation worse.
คำอ่าน: ❬อะ-นา-เธอร์-มิส-ฟอร์-เชิน-เมคส์-แอน-ออล-เรด-ดี-แบด-ซิช-ชู-เอ-เชิน-เวิร์ส❭
เน้นเรื่องร้ายที่เพิ่มเข้ามาในเวลาที่ลำบากอยู่ก่อนแล้ว ไม่จำเป็นต้องเป็นการดูหมิ่นหรือการกลั่นแกล้งโดยตั้งใจ
คำแปลแบบตรงตัว
A ghost strikes again, and an ancestral spirit joins in.
คำอ่าน: ❬อะ-โกสต์-สไตรกส์-อะ-เกน-แอนด์-แอน-แอน-เซส-ทรัล-สพิ-ริต-จอยน์ซ-อิน❭
ภาพผีมาทำร้ายซ้ำ และด้ำหรือผีบรรพบุรุษยังพลอยร่วมซ้ำเติมด้วย เป็นภาพในถ้อยคำ ไม่ใช่คำอธิบายสาเหตุของเหตุร้ายจริง
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
add insult to injury
คำอ่าน: ❬แอด-อิน-ซัลต์-ทู-อิน-เจอ-รี❭
ความหมาย: ทำให้สถานการณ์ที่เลวร้ายอยู่แล้วยิ่งแย่ลง มักกล่าวถึงสิ่งที่ผู้อื่นทำให้เจ็บใจเพิ่ม ส่วนไทยใช้กับเคราะห์ซ้อนเคราะห์ที่ไม่มีผู้กระทำโดยตรงได้ด้วย
ตัวอย่างบทสนทนา
A: My car broke down, and the repair shop charged an extra fee without telling me.
(แปล: รถฉันเสียกลางทาง แล้วยังถูกเรียกเก็บค่าบริการที่ไม่ได้แจ้งไว้ด้วย)
B: That is awful. They should not add insult to injury when a customer is already in trouble.
(แปล: ผีซ้ำด้ำพลอยเลยนะ เขาไม่ควรซ้ำเติมลูกค้าที่กำลังเดือดร้อนแบบนี้)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬เสวี่ย-ซ่าง-เจีย-ซวง❭
เติมน้ำค้างแข็งบนหิมะ ความหมาย มีเหตุร้ายเพิ่มเข้ามาในเวลาที่เดือดร้อนอยู่แล้ว ทำให้หนักขึ้น ใกล้กับเคราะห์ซ้อนเคราะห์ของไทยโดยไม่ต้องมีเรื่องผี
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬นะ-คิต-สึ-ระ-นิ-ฮะ-จิ❭
ผึ้งต่อยใบหน้าที่กำลังร้องไห้ ความหมาย ความทุกข์ซ้อนเข้ามาขณะที่มีเรื่องให้เสียใจอยู่ก่อนแล้ว ใช้กับเหตุไม่ดีต่อเนื่องกัน ใกล้กับนัยถูกซ้ำเติมของไทย
[Korean] - ภาษาเกาหลี
❬ซอล-ซัง-กา-ซัง❭
น้ำค้างแข็งทับลงบนหิมะ ความหมาย เรื่องลำบากหรือโชคร้ายเกิดซ้ำต่อเนื่องกัน ทำให้สถานการณ์แย่ลง ใช้กับเหตุการณ์ได้โดยไม่ต้องมีผู้จงใจซ้ำเติม
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬โย-เบร์-โซ-เบร-โม-คา-โด❭
ฝนตกลงบนที่เปียกอยู่แล้ว ความหมาย สิ่งที่ไม่ดีหรือชวนลำบากเกิดซ้ำอีกในสภาพที่เดือดร้อนอยู่ก่อน ใช้ได้กว้างกว่าการถูกคนอื่นซ้ำเติม
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬เอิง-มา-เลอร์-เนอ-เวียง-ชา-เม-เซิล❭
เคราะห์ร้ายไม่เคยมาตามลำพัง ความหมาย ใช้บ่นว่าเรื่องร้ายเกิดตามกันมาหลายเรื่อง เป็นคำกล่าวเชิงเปรียบ ไม่ใช่ข้อยืนยันว่าเคราะห์ร้ายต้องมาเป็นชุดเสมอ
[Russian] - ภาษารัสเซีย
❬บิ-ดา-นิ-คัก-ดา-นิ-พรี-โฮ-ดิต-อัด-นา❭
เคราะห์ร้ายไม่เคยมาคนเดียว ความหมาย กล่าวเมื่อความเดือดร้อนหลายอย่างตามกันมา ใกล้กับผีซ้ำด้ำพลอยในแง่เคราะห์ซ้อนเคราะห์ โดยไม่จำเป็นต้องมีผู้กระทำโดยตรง