พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง
หมายถึง: เมื่อพูดไปก็ไม่เกิดประโยชน์หรืออาจทำให้เสียเรื่อง การนิ่งไว้ย่อมดีกว่า เปรียบคุณค่าของคำพูดที่ได้น้อยกับความสงบที่รักษาไว้ได้มาก เน้นเลือกจังหวะและประโยชน์ของการพูด
วิธีนำไปใช้: ใช้เตือนให้คิดก่อนต่อปากต่อคำหรือร่วมวงนินทาที่ไม่ช่วยแก้ปัญหา ไม่ได้สอนให้เงียบทุกเรื่อง หากจำเป็นต้องขอความช่วยเหลือ แจ้งข้อผิดพลาด หรือปกป้องสิทธิ ควรสื่อสารอย่างเหมาะสม
คำแปลภาษาอังกฤษ
When speaking does no good, it is wiser to remain silent.
คำอ่าน: ❬เวน-สปี-คิง-ดัซ-โน-กุด-อิต-อิซ-ไว-เซอร์-ทู-ริ-เมน-ไซ-เลินต์❭
มีเงื่อนไขwhen speaking does no goodกำกับชัดเจนว่าควรนิ่งเมื่อพูดแล้วไม่เกิดประโยชน์ ไม่ใช่ห้ามออกความเห็นหรือขอความช่วยเหลือ
คำแปลแบบตรงตัว
Speaking earns two phai of cowrie money; silence is worth a tamlueng of gold.
คำอ่าน: ❬สปี-คิง-เอิร์นซ์-ทู-ไพ-ออฟ-เคา-รี-มัน-นี-ไซ-เลินซ์-อิซ-เวิร์ธ-อะ-ตำ-ลึง-ออฟ-โกลด์❭
ภาพการพูดแล้วได้เบี้ยเพียงสองไพ เทียบกับการนิ่งที่มีค่าราวทองหนึ่งตำลึง ใช้สิ่งของต่างมูลค่าเป็นภาพเปรียบ ไม่ใช่คำแนะนำเรื่องอัตราแลกเปลี่ยน
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
silence is golden
คำอ่าน: ❬ไซ-เลินซ์-อิซ-โกล-เดิน❭
ความหมาย: บางครั้งการไม่พูดมีคุณค่ามากกว่าการพูด ใช้เตือนให้สงบหรือไม่พูดเกินจำเป็น ไม่ได้หมายความว่าควรเพิกเฉยต่อปัญหาที่ต้องบอกให้ผู้อื่นทราบ
ตัวอย่างบทสนทนา
A: I want to reply to that sarcastic message, but it will only lead to more arguing.
(แปล: ฉันอยากตอบข้อความประชดนั้น แต่คงมีแต่เถียงกันต่อ)
B: Silence is golden right now. We can discuss the facts calmly later.
(แปล: พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง ตอนนี้เงียบไว้ก่อนดีกว่า รอคุยเรื่องจริงให้ชัดเจน)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬เฉิน-มั่ว-ซื่อ-จิน❭
ความเงียบคือทอง ความหมาย การสงบปากในเวลาที่เหมาะสมเป็นสิ่งมีค่า ใกล้กับคำเตือนไทยว่าบางสถานการณ์นิ่งดีกว่าพูด ไม่ได้ห้ามพูดเรื่องที่จำเป็น
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬อิ-วะ-นุ-งะ-ฮะ-นะ❭
ไม่พูดออกมาจึงเป็นดอกไม้ ความหมาย บางเรื่องไม่กล่าวออกมาตรง ๆ ย่อมดีกว่า เพราะรักษาความงาม ความรู้สึก หรือหลีกเลี่ยงปัญหา ใกล้กับไทยเรื่องเลือกนิ่ง แต่มีนัยรักษารสชาติของสิ่งที่ไม่พูดเพิ่มด้วย
[Korean] - ภาษาเกาหลี
❬ชิม-มู-กึน-คือ-มี-ดา❭
ความเงียบคือทอง ความหมาย ใช้เตือนว่าบางครั้งการนิ่งอย่างรอบคอบดีกว่าพูดมากหรือพูดโดยไม่คิด เทียบกับไทยได้เมื่อคำพูดไม่ช่วยให้สถานการณ์ดีขึ้น
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬เอน-โบ-กา-เซ-รา-ดา-โน-เอน-ตรัน-โมส-กัส❭
แมลงวันไม่เข้าปากที่ปิดอยู่ ความหมาย การไม่พูดโดยไม่จำเป็นช่วยหลีกเลี่ยงคำพูดโง่เขลาหรือเรื่องเดือดร้อน เน้นประโยชน์ของการระวังปากใกล้กับไทย
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬ลา-ปา-รอล-เอ-ดาร์-ฌ็อง-เอ-เลอ-ซี-ล็องส์-เอ-ดอร์❭
คำพูดเป็นเงิน และความเงียบเป็นทอง ความหมาย เปรียบว่าคำพูดมีค่าแต่ความเงียบในจังหวะที่เหมาะสมอาจมีค่ากว่า ใกล้กับการชั่งคุณค่าของการพูดและนิ่งในสุภาษิตไทย
[Russian] - ภาษารัสเซีย
❬สโล-วะ-ซิ-ริบ-โร-มัล-ชา-นิ-เย-โซ-ละ-ตะ❭
คำพูดเป็นเงิน ความเงียบเป็นทอง ความหมาย ใช้เตือนให้ยับยั้งคำพูดที่ไม่จำเป็นหรืออาจก่อปัญหา เปรียบคุณค่าด้วยเงินและทองคล้ายไทย แต่ไม่ได้กล่าวถึงหน่วยไพหรือตำลึง
