อย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจคน
หมายถึง: เตือนให้มีความรอบคอบและอย่าเชื่อใจคนหรือสถานการณ์ง่ายเกินไป สิ่งที่ดูคุ้นเคยหรือน่าไว้วางใจอาจมีรายละเอียดที่ยังไม่รู้ จึงควรตรวจสอบก่อนตัดสินใจ
วิธีนำไปใช้: ใช้เตือนก่อนฝากของสำคัญ มอบหมายงาน หรือเชื่อคำชักชวนของคนที่ยังรู้จักไม่ดี ควรสื่อถึงการตรวจสอบอย่างมีเหตุผล ไม่ใช่ชวนให้ระแวงทุกคนโดยไม่มีหลักฐาน
คำแปลภาษาอังกฤษ
Be cautious about trusting people or taking things for granted.
คำอ่าน: ❬บี-คอ-เชิส-อะ-เบาต์-ทรัสต์-ทิง-พี-เพิล-ออร์-เทค-คิง-ธิงซ์-ฟอร์-แกรน-ทิด❭
คำแปลรวมทั้งความรอบคอบต่อบุคคลและสิ่งที่คิดว่ารู้แน่แล้ว ไม่ได้แนะนำให้ปฏิเสธความไว้วางใจทุกชนิด
คำแปลแบบตรงตัว
Do not trust the road; do not place your trust in people.
คำอ่าน: ❬ดู-น็อต-ทรัสต์-เธอะ-โรด-ดู-น็อต-เพลซ-ยัวร์-ทรัสต์-อิน-พี-เพิล❭
เตือนว่าอย่าเชื่อใจเส้นทางว่าจะปลอดภัยเสมอ และอย่าวางใจคนโดยไม่พิจารณา
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
You can't judge a book by its cover.
คำอ่าน: ❬ยู-แคนต์-จั๊ดจ์-อะ-บุ๊ก-บาย-อิตส์-คัฟ-เวอร์❭
ความหมาย: อย่าตัดสินคนหรือสิ่งของจากรูปลักษณ์ภายนอก ภาพตรงตัวคือการตัดสินหนังสือจากปก ใกล้กับสำนวนไทยเมื่อเตือนว่าแค่ดูน่าเชื่อถือยังไม่พอ แต่ภาษาอังกฤษใช้ได้ทั้งกรณีที่สิ่งนั้นดีหรือแย่กว่าภาพภายนอก
ตัวอย่างบทสนทนา
A: He sounds polite and looks professional, so I was going to leave all the equipment with him.
(แปล: เขาพูดจาดีและแต่งตัวเรียบร้อย ฉันเลยคิดว่าจะฝากของทั้งหมดไว้กับเขา)
B: You can't judge a book by its cover. Let's check his details and agree on responsibilities first.
(แปล: อย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจคน ตรวจข้อมูลและตกลงหน้าที่ให้ชัดก่อนดีกว่า)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬จือ-เหริน-จือ-เมี่ยน-ปู้-จือ-ซิน❭
รู้จักคนและใบหน้าแต่ไม่รู้ใจ ความหมาย ความคุ้นเคยภายนอกไม่ได้ทำให้รู้เจตนาจริง ใกล้กับอย่าไว้ใจทาง อย่าวางใจคน แต่จีนมุ่งเรื่องใจคน ส่วนไทยเตือนความรอบคอบต่อสถานการณ์ด้วย
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬ฮิ-โตะ-วะ-มิ-คะ-เคะ-นิ-โยะ-ระ-นุ-โมะ-โนะ❭
คนเราไม่ได้เป็นไปตามสิ่งที่เห็นภายนอก ความหมาย ตัดสินนิสัยหรือความสามารถจากรูปลักษณ์ไม่ได้ ใกล้กับคำเตือนเรื่องการไว้ใจคน แต่ญี่ปุ่นใช้ได้ทั้งคนที่ดีและไม่ดีเกินคาด ส่วนไทยเน้นให้ระวัง
[Korean] - ภาษาเกาหลี
❬ยอล-กิล-มุล-โซ-กึน-อา-รา-โด-ฮัน-กิล-ซา-รัม-โซ-กึน-โม-รึน-ดา❭
รู้ความลึกของน้ำสิบช่วงตัว แต่ไม่รู้ใจคนที่ลึกเพียงช่วงเดียว ความหมาย หยั่งรู้ความคิดและเจตนาคนได้ยาก ใกล้กับสำนวนไทยในด้านไม่ควรไว้ใจง่าย แต่เกาหลีเน้นความยากในการรู้ใจคน
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬ลัส-อา-ปา-เรียน-เซียส-เอน-กา-ญัน❭
สิ่งที่ปรากฏภายนอกหลอกเรา ความหมาย อย่าตัดสินจากสิ่งที่เห็นเพียงผิวเผิน ใกล้กับคำเตือนไม่ให้ไว้ใจง่าย แต่สเปนครอบคลุมสิ่งของและสถานการณ์ที่ดูต่างจากความจริงด้วย
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬ลา-บี-เนอ-เฟ-ปา-เลอ-มวน❭
เครื่องแต่งกายไม่ได้ทำให้คนเป็นนักบวช ความหมาย รูปลักษณ์ไม่ได้บอกตัวตนหรือคุณสมบัติจริง ใกล้กับสำนวนไทยเมื่อเตือนให้ตรวจสอบก่อนเชื่อ แต่ฝรั่งเศสเน้นการตัดสินจากภายนอกมากกว่าการระวังภัยทั่วไป
[Russian] - ภาษารัสเซีย
❬ดะ-วิ-เรียย-โน-ประ-วิ-เรียย❭
ไว้วางใจได้แต่ต้องตรวจสอบ ความหมาย อย่าละความรอบคอบเพียงเพราะเชื่อใจอีกฝ่าย ใกล้กับสำนวนไทย แต่รัสเซียเปิดทางให้ไว้วางใจควบคู่การตรวจสอบ ส่วนไทยอยู่ในรูปคำเตือนไม่ให้วางใจง่าย