บนข้าวผี ตีข้าวพระ
หมายถึง: บนบานขอให้ผี เทวดา หรือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วยให้สิ่งที่หวังสำเร็จ โดยสัญญาว่าจะถวายสิ่งของหรือทำสิ่งใดตอบแทนเมื่อสมประสงค์ เป็นคำกล่าวถึงการบนและการแก้บนตามความเชื่อ
วิธีนำไปใช้: ใช้เล่าเหตุการณ์ที่มีผู้บนบานและให้คำมั่นว่าจะแก้บน เช่น ขอให้ทำสิ่งหนึ่งสำเร็จแล้วจะนำของมาถวาย ควรใช้ด้วยความเคารพความเชื่อของผู้เกี่ยวข้อง และแยกจากการอธิษฐานที่ไม่ได้ให้คำมั่นตอบแทน
คำแปลภาษาอังกฤษ
Ask for divine help and promise an offering in return.
คำอ่าน: ❬อาสค์-ฟอร์-ดิ-ไวน์-เฮลป์-แอนด์-พรอม-มิส-แอน-ออฟ-เฟอ-ริง-อิน-ริ-เทิร์น❭
คำแปลอธิบายการขอความช่วยเหลือจากสิ่งศักดิ์สิทธิ์พร้อมคำมั่นตอบแทน ไม่ใช่การรับรองว่าการบนทำให้เกิดผลตามที่ขอ
คำแปลแบบตรงตัว
Promise rice to spirits and offer rice to the Buddha.
คำอ่าน: ❬พรอม-มิส-ไรซ์-ทู-สพิ-ริทส์-แอนด์-ออฟ-เฟอร์-ไรซ์-ทู-เธอะ-บุด-ดะ❭
บนว่าจะนำข้าวให้ผี และจัดข้าวถวายพระตามที่ตั้งใจไว้
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
strike a bargain
คำอ่าน: ❬สไตรค์-อะ-บาร์-เกิน❭
ความหมาย: ตกลงเงื่อนไขแลกเปลี่ยนกัน ใช้เปรียบการบนที่ผูกสิ่งตอบแทนกับสิ่งที่ขอได้เมื่อระบุบริบทความเชื่อ แต่สำนวนอังกฤษปกติใช้กับข้อตกลงทั่วไป ไม่ใช่คำเรียกการบนโดยเฉพาะและไม่ได้ยืนยันว่ามีข้อตกลงกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์เกิดขึ้นจริง
ตัวอย่างบทสนทนา
A: Why have you prepared all these offerings?
(แปล: ทำไมเธอเตรียมของถวายไว้เยอะเลย)
B: I tried to strike a bargain with the spirits: if I passed, I would return with offerings. Now I'm keeping that promise.
(แปล: ฉันเคยบนข้าวผี ตีข้าวพระไว้ว่าถ้าสอบผ่านจะกลับมาแก้บน ตอนนี้ก็เลยทำตามที่สัญญา)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬ฉิว-เสิน-ไป้-ฝอ❭
วิงวอนเทพเจ้าและไหว้พระพุทธเจ้า ความหมาย ขอให้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ช่วยคุ้มครองหรือทำให้สมหวัง ใกล้เคียงด้านการวิงวอน แต่ไม่ได้บังคับว่าต้องสัญญาแก้บนเหมือนสำนวนไทย