ใฝ่สูงจนเกินศักดิ์
หมายถึง: มุ่งหวังสิ่งที่ผู้พูดเห็นว่าสูงเกินฐานะหรือสถานะของตน เป็นถ้อยคำที่มักใช้ในเชิงห้ามหรือตำหนิตามทัศนะเรื่องลำดับฐานะ
วิธีนำไปใช้: มักพบในรูปอย่าใฝ่สูงจนเกินศักดิ์หรือเมื่อเล่าคำตัดสินของคนในบริบทเก่า ควรแยกความหมายของถ้อยคำออกจากข้อเท็จจริงเรื่องความสามารถ เพราะการมีฐานะน้อยไม่ได้แปลว่าไม่มีสิทธิตั้งเป้าหมาย รูปใฝ่สูงให้เกินศักดิ์เป็นรูปแปรของสำนวนเดียวกัน
คำแปลภาษาอังกฤษ
To aspire beyond one's station
คำอ่าน: ❬ทู-อะ-สไพร์-บิ-ยอนด์-วันซ-สเต-เชิน❭
คำว่า station ในที่นี้เป็นฐานะหรือลำดับทางสังคม ไม่ใช่สถานี วลี above one's station มีกรอบคิดเรื่องฐานะคล้ายคำไทยและอาจแฝงการดูถูก คำแปลนี้ถ่ายทอดทัศนะของผู้พูด ไม่ได้ยืนยันว่าฐานะควรจำกัดความฝันของใคร
คำแปลแบบตรงตัว
To aspire higher than one's rank
คำอ่าน: ❬ทู-อะ-สไพร์-ไฮ-เออร์-แดน-วันซ-แรงก์❭
มุ่งใจขึ้นไปสูงจนเกินลำดับศักดิ์หรือฐานะที่ถือว่าเป็นของตน
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
above one's station
คำอ่าน: ❬อะ-บัฟ-วันซ-สเต-เชิน❭
ความหมาย: ใช้กับสิ่งที่ถูกมองว่าสูงเกินฐานะหรือตำแหน่งของบุคคล ใกล้กับกรอบความคิดของสำนวนไทย แต่เป็นวลีบอกระดับฐานะ ไม่ได้มีกริยามุ่งหวังอยู่ในตัว
ตัวอย่างบทสนทนา
A: My grandmother said a degree was above my station, but I still want to study.
(แปล: ยายเคยบอกว่าอย่าใฝ่สูงจนเกินศักดิ์ แต่ฉันก็อยากเรียนต่อ)
B: Your background should not limit your education.
(แปล: ความตั้งใจเรียนไม่ควรถูกตัดสินจากฐานะนะ)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬เฮ่า-เกา-อู้-หย่วน❭
ชอบสิ่งสูง มุ่งไปไกล ความหมาย ใช้ตำหนิการตั้งเป้าเกินตัวหรือไล่ตามสิ่งไกลเกินกำลัง ใกล้ในแง่ความมุ่งหวังที่ถูกมองว่าสูงเกินไป แต่ไม่จำเป็นต้องเกี่ยวกับชนชั้นหรือชาติตระกูล
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬ทะ-คะ-โนะ-โซะ-มิ❭
หวังไว้สูง ความหมาย ใช้กับความคาดหวังหรือสิ่งที่ต้องการซึ่งสูงเกินไป ไม่จำเป็นต้องตัดสินจากฐานะทางสังคมเหมือนนัยเดิมของคำไทย
