ไก่แก่แม่ปลาช่อน
หมายถึง: คำเรียกเชิงตำหนิผู้หญิงที่ค่อนข้างมีอายุ มีเล่ห์เหลี่ยมมาก และแสดงกิริยาจัดจ้าน ไม่ได้หมายถึงผู้หญิงที่มีประสบการณ์หรือมีความสามารถทั่วไป
วิธีนำไปใช้: พบในเรื่องเล่าหรือคำวิจารณ์บุคคล โดยเฉพาะภาษาแบบเก่า คำนี้มีนัยดูหมิ่นและเจาะจงเพศกับวัย จึงควรระวังเมื่อนำไปเรียกใคร หากต้องการวิจารณ์พฤติกรรม ควรระบุการกระทำนั้นให้ชัดเจน
คำแปลภาษาอังกฤษ
A cunning, brazen older woman.
คำอ่าน: ❬อะ-คัน-นิง-เบร-เซิน-โอล-เดอร์-วู-เมิน❭
เป็นคำอธิบายความหมายเชิงตำหนิของสำนวนไทย ไม่ใช่คำเรียกสุภาพ สำนวน Sly as a fox เทียบได้เฉพาะความมีเล่ห์เหลี่ยม โดยไม่ได้ระบุเพศ อายุ หรือกิริยาจัดจ้าน
คำแปลแบบตรงตัว
An old chicken and a mother snakehead fish.
คำอ่าน: ❬แอน-โอลด์-ชิค-เคิน-แอนด์-อะ-มา-เธอร์-สเนค-เฮด-ฟิช❭
ไก่ที่แก่แล้วและแม่ปลาช่อน
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
Sly as a fox
คำอ่าน: ❬สไล-แอซ-อะ-ฟ็อกซ์❭
ความหมาย: มีเล่ห์เหลี่ยมและฉลาดในการหลอกล่อ ใช้ได้กับคนทั่วไป จึงไม่ครอบคลุมนัยเรื่องผู้หญิงมีอายุและกิริยาจัดจ้านของคำไทย
ตัวอย่างบทสนทนา
A: Why does the narrator describe this older woman as so cunning and brazen?
(แปล: ทำไมผู้เล่าถึงเรียกตัวละครนี้ว่าไก่แก่แม่ปลาช่อนล่ะ)
B: He sees her as sly as a fox. It is criticism, not praise for her experience.
(แปล: เขากำลังตำหนิว่าเธอมีเล่ห์เหลี่ยมมาก คำนี้ไม่ใช่คำชมว่ามีประสบการณ์นะ)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬เหล่า-เจียน-จวี้-หวา❭
เจ้าเล่ห์มาแต่เก่าและมีเล่ห์เหลี่ยมมาก ความหมาย เจนจัดในการใช้เล่ห์เหลี่ยมและการหลอกลวง ใกล้กับนัยเชิงตำหนิของคำไทย แต่ไม่ได้เจาะจงผู้หญิงหรือกิริยาจัดจ้าน
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬อุ-มิ-เซ็น-ยะ-มะ-เซ็น❭
พันปีในทะเล พันปีบนภูเขา ความหมาย ผ่านประสบการณ์มามากจนเจนจัดและมีเล่ห์เหลี่ยม ใช้ได้กับคนทั่วไป ไม่ได้จำกัดเพศและวัยอย่างคำไทย
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬ซอร์-โร-เบีย-โฮ❭
สุนัขจิ้งจอกแก่ ความหมาย คนที่มีเล่ห์เหลี่ยมและความช่ำชองจากประสบการณ์ ไม่ได้หมายถึงผู้หญิงมีอายุที่มีกิริยาจัดจ้านโดยเฉพาะ
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬เวียอ-เรอ-นาร์❭
สุนัขจิ้งจอกแก่ ความหมาย คนเจนจัดและมีเล่ห์เหลี่ยม เทียบได้ด้านความเจ้าเล่ห์ แต่ไม่ระบุเพศและกิริยาจัดจ้านแบบสำนวนไทย