นายว่าขี้ข้าพลอย
หมายถึง: พลอยพูดติเตียนผู้อื่นตามผู้เป็นนายหรือผู้มีอำนาจ โดยผสมโรงไปกับเขา มักใช้ตำหนิผู้ที่เออออหรือร่วมกล่าวโทษโดยไม่ได้พิจารณาเรื่องนั้นด้วยตนเอง
วิธีนำไปใช้: ใช้กล่าวถึงพฤติกรรมร่วมตำหนิคนตามหัวหน้า เช่น ยังไม่รู้ข้อเท็จจริงก็ช่วยกล่าวโทษตามกัน สำนวนมีน้ำเสียงดูหมิ่นจากคำว่า “ขี้ข้า” จึงควรระวังการใช้กับบุคคลโดยตรง และอาจใช้คำอธิบายพฤติกรรมแทนในงานทางการ
คำแปลภาษาอังกฤษ
Join in criticizing someone just because the boss does.
คำอ่าน: ❬จอยน์-อิน-คริ-ทิ-ไซ-ซิง-ซัม-วัน-จัสท์-บิ-คอซ-เธอะ-บอส-ดัซ❭
เน้นการร่วมติเตียนตามผู้มีอำนาจ ไม่ใช่เพียงการทำตามคำสั่งหรือเห็นด้วยในเรื่องทั่วไป
คำแปลแบบตรงตัว
The master speaks, and the servant joins in.
คำอ่าน: ❬เธอะ-มาส-เทอร์-สพีคส์-แอนด์-เธอะ-เซอร์-เวินท์-จอยน์ซ-อิน❭
นายกล่าวตำหนิใคร คนรับใช้ก็พลอยกล่าวตามไปด้วย
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
jump on the bandwagon
คำอ่าน: ❬จัมป์-ออน-เธอะ-แบนด์-แวก-เกิน❭
ความหมาย: เข้าร่วมหรือเปลี่ยนความเห็นตามกระแสที่กำลังได้รับความนิยม ใช้เปรียบการร่วมวงตำหนิตามคนอื่นได้ แต่ไม่จำเป็นต้องมีความสัมพันธ์นายกับลูกน้องหรือเป็นการติเตียนเสมอไป
ตัวอย่างบทสนทนา
A: The boss said May's report was poor, and everyone joined in without even reading it.
(แปล: หัวหน้าว่ารายงานของเมย์แย่ ทุกคนก็ช่วยกันตำหนิ ทั้งที่ยังไม่ได้อ่านเลย)
B: We shouldn't jump on the bandwagon. Let's read the report before judging it.
(แปล: นายว่าขี้ข้าพลอยชัด ๆ เราควรอ่านรายงานก่อนตัดสิน)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬สุย-เซิง-ฟู่-เฮ่อ❭
คล้อยตามเสียงที่คนอื่นพูด ความหมาย เออออตามผู้อื่นโดยไม่พิจารณาด้วยตนเอง ใช้กับการร่วมตำหนิตามหัวหน้าได้ แต่ไม่ได้จำกัดความสัมพันธ์นายกับลูกน้อง
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬ชิ-ริ-อุ-มะ-นิ-โน-รุ❭
ขึ้นนั่งท้ายม้าของผู้อื่น ความหมาย ทำหรือพูดตามผู้อื่นอย่างขาดการไตร่ตรอง ใกล้เคียงการผสมโรงตามนาย แต่ใช้กับการตามคนทั่วไปได้ด้วย
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬เซ-กีร์-ลา-กอร์-เรียน-เต❭
ตามกระแสน้ำ ความหมาย เออออไปกับความคิดของอีกฝ่าย แม้ตนอาจไม่ได้เห็นด้วย ใช้กับการตามใจหรือผสมโรงได้ ไม่จำเป็นต้องเป็นการติเตียนผู้อื่น
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬อา-บง-เด-ดอง-เลอ-ซองส์-เดอ-เกล-เกิง❭
ไหลไปมากในทิศทางเดียวกับใครคนหนึ่ง ความหมาย พูดเห็นด้วยหรือเสริมเหตุผลให้ความคิดเห็นของผู้อื่น ใกล้เคียงการพูดเสริมตามนายเฉพาะบางบริบท แต่ตัวสำนวนไม่ได้ตำหนิว่าขาดวิจารณญาณเสมอไป
[Russian] - ภาษารัสเซีย
❬เปต-ส-ชู-โฌ-วะ-โก-ละ-สะ❭
ร้องด้วยเสียงของคนอื่น ความหมาย พูดตามความคิดของผู้อื่นแทนที่จะมีความเห็นของตนเอง ใช้กับการคล้อยตามผู้มีอำนาจได้ แต่ไม่จำกัดว่าต้องร่วมกล่าวโทษใคร
