หวานเป็นลมขมเป็นยา
หมายถึง: คำชมที่ฟังรื่นหูอาจทำให้หลงตนหรือประมาท ส่วนคำตักเตือนที่ฟังไม่สบายใจอาจช่วยให้คิดและปรับปรุงตนได้
วิธีนำไปใช้: ใช้เตือนให้รับฟังคำวิจารณ์ที่มีเหตุผลและไม่หลงคำยอ ไม่ได้แปลว่าคำพูดรุนแรงทุกชนิดเป็นประโยชน์ ควรแยกคำแนะนำที่ช่วยแก้ไขออกจากคำดูหมิ่น
คำแปลภาษาอังกฤษ
Flattery can mislead, while honest criticism can help.
คำอ่าน: ❬แฟลท-เทอ-รี-แคน-มิส-ลีด-ไวล์-ออน-นิสท์-คริท-ทิ-ซิ-ซึม-แคน-เฮลพ์❭
แปลใจความเรื่องคำยอกับคำตักเตือน ไม่ใช่คำแนะนำด้านสุขภาพหรือข้อยืนยันว่าของหวานทำให้เป็นลมและของขมรักษาโรคได้ทุกอย่าง
คำแปลแบบตรงตัว
Sweetness brings faintness; bitterness brings medicine.
คำอ่าน: ❬สวีท-เนิส-บริงซ-เฟนท์-เนิส-บิท-เทอร์-เนิส-บริงซ-เมด-ดิ-ซิน❭
สิ่งหวานทำให้เป็นลม ส่วนสิ่งขมเป็นยารักษาโรค เป็นภาพเปรียบเทียบในถ้อยคำของสุภาษิต
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
be cruel to be kind
คำอ่าน: ❬บี-ครู-เอิล-ทู-บี-ไคน์ด❭
ความหมาย: ทำสิ่งที่ดูเข้มงวดหรือทำให้ไม่สบายใจเพื่อหวังผลดีภายหน้า ใกล้กับไทยเมื่อเป็นคำตักเตือนที่ช่วยปรับปรุง แต่ไม่ได้เปรียบคำชมกับคำติ และไม่ใช้เป็นข้ออ้างให้ทำร้ายหรือดูหมิ่นผู้อื่น
ตัวอย่างบทสนทนา
A: My teacher pointed out so many weaknesses that I felt upset.
(แปล: ครูชี้ข้อบกพร่องหลายจุดจนฉันเสียใจ)
B: Honest criticism can help. Sometimes people need to be cruel to be kind; see whether those comments can improve your work.
(แปล: หวานเป็นลมขมเป็นยา ลองดูว่าคำติเหล่านั้นช่วยแก้งานได้ไหม บางครั้งครูก็ต้องพูดตรงเพื่อให้เราพัฒนา)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬จง-เหยียน-นี่-เอ่อร์❭
คำแนะนำจริงใจขัดหู ความหมาย คำตักเตือนที่มีประโยชน์อาจฟังไม่ถูกใจ ใกล้กับไทยด้านคำติช่วยให้ปรับปรุง แต่ไม่ได้กล่าวเปรียบกับโทษของคำชมโดยตรง
[Japanese] - ภาษาญี่ปุ่น
❬เรียว-ยะ-คุ-วะ-คุ-จิ-นิ-นิ-งะ-ชิ❭
ยาดีขมปาก ความหมาย คำตักเตือนอาจรับฟังยากแต่เป็นประโยชน์ต่อผู้รับ ใกล้กับไทยด้านความขมที่ช่วยแก้ไข ไม่ได้ยืนยันว่าคำรุนแรงทุกคำมีคุณค่า
[Korean] - ภาษาเกาหลี
❬โช-อึน-ยา-กึน-อิ-เบ-ซือ-ดา❭
ยาดีมีรสขมในปาก ความหมาย ข้อเตือนใจที่เป็นประโยชน์อาจไม่น่าฟัง ใกล้กับไทยด้านคำตักเตือนที่ช่วยให้คิด แต่ไม่ได้กล่าวถึงคำชมที่ทำให้หลงตัวโดยตรง
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬กี-แอม-แบ็ง-ชา-ตี-แบ็ง❭
ผู้รักอย่างจริงใจย่อมลงโทษอย่างจริงจัง ความหมาย ผู้หวังดีอาจเข้มงวดหรือตักเตือนเพื่อประโยชน์ของผู้รับ ใกล้กับไทยด้านความไม่สบายใจที่อาจช่วยแก้ไข แต่ฝรั่งเศสเน้นความรักและการอบรม ไม่ใช่คำวิจารณ์ทุกบริบท และไม่ควรใช้เป็นข้ออ้างของการทำร้าย