ยกตนข่มท่าน
หมายถึง: ยกย่องตนเองพร้อมกับพูดหรือแสดงท่าทีลดค่าผู้อื่น เพื่อให้เห็นว่าตนเก่งกว่า ดีกว่า หรือมีฐานะเหนือกว่า จุดสำคัญอยู่ที่การข่มผู้อื่น ไม่ใช่เพียงเล่าความสำเร็จของตนอย่างสุภาพ
วิธีนำไปใช้: ใช้ตำหนิการอวดตนที่ทำให้ผู้อื่นด้อยค่า เช่น ชมผลงานตนแล้วเยาะว่างานของเพื่อนทำไม่ได้เรื่อง ควรแยกจากการนำเสนอความสามารถตามข้อเท็จจริงที่ไม่ดูถูกใคร
คำแปลภาษาอังกฤษ
Praise yourself while putting others down.
คำอ่าน: ❬เพรซ-ยัวร์-เซลฟ์-ไวล์-พุท-ทิง-อัธ-เธอร์ซ-ดาวน์❭
Putting others down คือพูดหรือทำให้ผู้อื่นดูด้อยค่า คำแปลคงทั้งการยกตนเองและการข่มผู้อื่นตามสำนวนไทย
คำแปลแบบตรงตัว
Raise yourself above others and press them down.
คำอ่าน: ❬เรซ-ยัวร์-เซลฟ์-อะ-บัฟ-อัธ-เธอร์ซ-แอนด์-เพรส-เธ็ม-ดาวน์❭
ภาพยกตัวเองให้สูงขึ้นและกดหรือข่มอีกคนให้ต่ำลง เป็นภาพความสูงต่ำที่วางเทียบกัน
สำนวนภาษาอังกฤษใกล้เคียง
look down your nose at someone
คำอ่าน: ❬ลุค-ดาวน์-ยัวร์-โนซ-แอท-ซัม-วัน❭
ความหมาย: ดูถูกหรือคิดว่าตนเหนือกว่าผู้อื่น ใกล้กับท่าทีข่มคนอื่น แต่ไม่จำเป็นต้องมีคำชมตนเองปรากฏพร้อมกันอย่างที่สำนวนไทยเน้น
ตัวอย่างบทสนทนา
A: He said his work was the best and dismissed everyone else's as childish.
(แปล: เขาบอกว่างานของตัวเองดีที่สุด และของคนอื่นเป็นแค่งานเด็กเล่น)
B: You do not have to look down your nose at someone to be proud of your own work.
(แปล: นั่นยกตนข่มท่านชัด ๆ ภูมิใจในงานตัวเองได้โดยไม่ลดค่าคนอื่น)
สำนวนนี้ในภาษาอื่นๆ
[Chinese] - ภาษาจีนกลาง
❬จื้อ-เกา-จื้อ-ต้า❭
ยกตนสูง ยกตนใหญ่ ความหมาย คิดว่าตนเหนือกว่าคนอื่นและดูถูกผู้อื่น ใกล้กับไทย แต่จีนอาจกล่าวถึงท่าทีโดยไม่ต้องมีคำพูดชมตนเองอย่างชัดเจน
[Spanish] - ภาษาสเปน
❬มิ-ราร์-ปอร์-เอน-ซิ-มา-เดล-อม-โบร❭
มองข้ามจากด้านบนของไหล่ ความหมาย มองผู้อื่นอย่างดูถูกเพราะคิดว่าตนเหนือกว่า ใกล้กับนัยข่มผู้อื่นของไทย แต่ไม่จำเป็นต้องพูดโอ้อวดตนเองพร้อมกัน
[French] - ภาษาฝรั่งเศส
❬เรอ-การ์-เด-เดอ-โอ❭
มองจากที่สูง ความหมาย ดูถูกผู้อื่นด้วยท่าทีว่าตนเหนือกว่า เน้นการวางตัวข่มผู้อื่น ส่วนไทยรวมถึงการยกย่องตนเองไปพร้อมกัน
[Russian] - ภาษารัสเซีย
❬สมา-เตรต-สวึ-ซา-กา❭
มองจากเบื้องสูง ความหมาย มองผู้อื่นอย่างหยิ่งหรือดูแคลน เทียบกับท่าทีข่มผู้อื่นของไทยได้ แต่ไม่จำเป็นต้องมีคำยกย่องตนเอง