Break the fourth wall
ความหมาย: ให้ตัวละครสื่อสารข้ามโลกของเรื่องไปถึงผู้ชมหรือผู้อ่านโดยตรง
การใช้งาน: ใช้พูดถึงเทคนิคในเรื่องแต่งที่ตัวละครหรือผู้เล่าเรื่องรับรู้หรือพูดกับผู้ชมหรือผู้อ่าน เหมือนข้ามกำแพงสมมติที่กั้นโลกของเรื่องออกจากคนที่กำลังติดตาม อาจเป็นการพูดกับคนดูละคร มองกล้องแล้วพูดกับผู้ชม หรือกล่าวถึงคนที่กำลังอ่าน ไม่จำเป็นต้องมีกำแพงจริง และการมองกล้องเพียงอย่างเดียวยังต้องดูว่าตัวละครกำลังรับรู้ผู้ชมหรือไม่ รูปอดีตคือ broke และรูปหลัง have คือ broken
หมายเหตุ: เป็นศัพท์เรื่องการเล่าเรื่องและการแสดง ไม่ใช่การทุบผนัง การพูดกับผู้ชมในฐานะพิธีกรหรือผู้บรรยายรายการที่ไม่ได้เป็นเรื่องแต่งไม่ใช่กรณีเดียวกัน และตัวละครอาจพูดกับคนดูโดยที่นักแสดงยังรักษาบทบาทอยู่ได้
ประโยคการใช้งาน
-
ตัวละครละครเวทีถามคนแถวหน้าโดยตรง
A: Why did the detective ask the people in the front row whether they believed him?
(แปล: ทำไมนักสืบถึงถามคนที่นั่งแถวหน้าว่าพวกเขาเชื่อเขาไหม)
B: He broke the fourth wall and invited the audience into the joke.
(แปล: เขาข้ามกำแพงสมมติมาพูดกับผู้ชม และชวนคนดูเข้ามาร่วมมุก)
คำอธิบาย: นักสืบในที่นี้คือตัวละครบนเวที แต่เขารับรู้คนที่นั่งดูอยู่จริง จึงข้ามเส้นแบ่งระหว่างเรื่องแต่งกับผู้ชม ไม่ใช่คุยกับตัวละครอีกคนในฉาก (บริบท: ตัวละครข้ามโลกในเรื่องมาพูดกับผู้ชม)
-
ตัวละครในหนังหันมาเตือนคนดูผ่านกล้อง
A: The heroine looked straight into the camera and warned us about the next scene.
(แปล: นางเอกมองตรงเข้ากล้องแล้วเตือนพวกเราเกี่ยวกับฉากถัดไป)
B: That’s where the film breaks the fourth wall.
(แปล: ตรงนั้นคือจุดที่หนังให้ตัวละครสื่อสารกับผู้ชมโดยตรง)
คำอธิบาย: ไม่ได้ตัดสินจากการมองกล้องอย่างเดียว แต่มีการเตือนคนดูเรื่องฉากถัดไป ทำให้รู้ว่าผู้รับสารคือพวกเรานอกโลกของเรื่อง (บริบท: ตัวละครสื่อสารตรงถึงผู้ชมภาพยนตร์)
-
ผู้เล่าเรื่องในนิยายกล่าวถึงคนที่กำลังอ่าน
A: The narrator suddenly asks whether I, the reader, trust his account of the journey.
(แปล: อยู่ ๆ ผู้เล่าเรื่องก็ถามว่าฉันซึ่งเป็นคนอ่านเชื่อเรื่องการเดินทางที่เขาเล่าหรือไม่)
B: He’s breaking the fourth wall by acknowledging you as the reader.
(แปล: เขากำลังข้ามกำแพงสมมติมาสื่อสารกับผู้อ่าน ด้วยการรับรู้ว่าเธอคือคนที่กำลังอ่าน)
คำอธิบาย: ผู้เล่าเรื่องในกรณีนี้เป็นคนในเรื่องที่กำลังเล่าประสบการณ์ของตน และหันมารับรู้ผู้อ่าน ไม่ได้หมายถึงผู้เขียนส่งข้อความส่วนตัวมาหา A จริง (บริบท: ผู้เล่าเรื่องรับรู้และสื่อสารกับผู้อ่าน)
-
ตัวการ์ตูนพูดถึงผู้อ่านที่กำลังจะพลิกหน้า
A: The comic’s hero complains that I’m about to turn the page before he finishes speaking.
(แปล: พระเอกการ์ตูนบ่นว่าฉันกำลังจะพลิกหน้าก่อนเขาพูดจบ)
B: The writer is having him break the fourth wall.
(แปล: ผู้เขียนกำลังให้เขาข้ามโลกของเรื่องมาพูดกับผู้อ่าน)
คำอธิบาย: ตัวละครกล่าวถึงการพลิกหน้าของคนที่อ่านอยู่ด้านนอกเรื่อง จึงรับรู้สื่อและผู้ติดตาม ไม่ใช่แค่ตัวละครอ่านหนังสือที่เป็นของประกอบในฉาก (บริบท: ตัวละครการ์ตูนรับรู้ว่ามีคนกำลังอ่านเรื่อง)
-
ตัวละครในเกมพูดถึงคนที่ถือจอยอยู่
A: The character jokes about the person holding the controller, not the hero inside the game.
(แปล: ตัวละครล้อถึงคนที่ถือจอยอยู่ ไม่ใช่พระเอกที่อยู่ข้างในเกม)
B: Yes, the game breaks the fourth wall at that point.
(แปล: ใช่ ตรงนั้นเกมให้ตัวละครข้ามมารับรู้ผู้เล่นนอกเรื่อง)
คำอธิบาย: บทพูดชี้ไปที่คนซึ่งควบคุมเกมจริง จึงต่างจากตัวละครคุยกันภายในโลกสมมติ ข้อความในเมนูเกมอย่างเดียวไม่ใช่สิ่งที่กำลังยกเป็นตัวอย่าง (บริบท: ตัวละครพูดกับผู้เล่นที่อยู่นอกโลกของเกม)
-
หุ่นในละครชวนเด็กในโรงละครช่วยตอบ
A: The puppet asked the children in the theater to tell him where the missing hat was.
(แปล: หุ่นถามเด็ก ๆ ในโรงละครให้ช่วยบอกว่าหมวกที่หายอยู่ไหน)
B: The performance breaks the fourth wall to involve the audience.
(แปล: การแสดงให้ตัวละครพูดข้ามมาหาผู้ชมเพื่อให้คนดูมีส่วนร่วม)
คำอธิบาย: หุ่นยังเป็นตัวละครในเรื่อง แต่ผู้ตอบที่ถูกชวนคือเด็กซึ่งนั่งดูการแสดง การโต้ตอบแบบนี้จึงทำให้คนดูเข้ามาเกี่ยวข้องกับโลกสมมติ (บริบท: ตัวละครบนเวทีโต้ตอบกับผู้ชมที่อยู่จริง)
-
วางแผนให้ตัวละครพูดถึงเวลาที่คนดูติดตาม
A: Do you want the lead character to mention that the audience has been watching him for twenty minutes?
(แปล: อยากให้ตัวละครนำพูดถึงเรื่องที่คนดูนั่งดูเขามายี่สิบนาทีไหม)
B: Yes. I want him to break the fourth wall there.
(แปล: อยาก ฉันต้องการให้เขาสื่อสารข้ามมาถึงผู้ชมตรงนั้น)
คำอธิบาย: ผู้พูดกำลังวางแผนบท ยังไม่ได้บอกว่าถ่ายทำหรือแสดงฉากนี้เสร็จแล้ว เนื้อหาที่เสนอทำให้ตัวละครรับรู้ว่าตนกำลังถูกผู้ชมติดตาม (บริบท: ตั้งใจให้ตัวละครรับรู้ผู้ชม)
-
พูดกับคนดูโดยยังคงเป็นตัวละครเดิม
A: She spoke to us as the queen, using the queen’s voice and attitude. Did she stop playing the role?
(แปล: เธอพูดกับพวกเราในฐานะราชินี ยังใช้เสียงและท่าทีของราชินี เธอหยุดเล่นบทนั้นแล้วหรือ)
B: No. She broke the fourth wall while staying in character.
(แปล: ไม่ เธอข้ามมาพูดกับผู้ชมโดยยังคงอยู่ในบทบาท)
คำอธิบาย: การรับรู้ผู้ชมเป็นเรื่องของเส้นแบ่งโลกสมมติ ส่วนการยังพูดและวางตัวเป็นราชินีเป็นเรื่องการรักษาบท นักแสดงจึงไม่จำเป็นต้องหลุดบททุกครั้งที่ใช้เทคนิคนี้ (บริบท: ข้ามมาพูดกับผู้ชมโดยไม่จำเป็นต้องหลุดบท)
-
ผู้ประกาศข่าวมองกล้องตามหน้าที่
A: The weather presenter looks straight at the camera. Is she breaking the fourth wall?
(แปล: ผู้ประกาศพยากรณ์อากาศมองตรงเข้ากล้อง เธอกำลังสื่อสารข้ามกำแพงสมมติแบบตัวละครหรือ)
B: No. She’s presenting a real weather report, not acting as a character in a fictional story.
(แปล: ไม่ เธอกำลังนำเสนอรายงานอากาศจริง ไม่ได้เล่นเป็นตัวละครในเรื่องแต่ง)
คำอธิบาย: ในสถานการณ์ที่กำหนดไม่มีโลกเรื่องแต่งให้ตัวละครข้ามออกมา B จึงแยกการพูดกับกล้องของผู้ประกาศออกจากเทคนิคการเล่าเรื่อง ไม่ได้บอกว่าห้ามใช้เทคนิคนี้ในฉากรายการข่าวที่แต่งขึ้น (บริบท: การมองกล้องไม่ได้เป็นการข้ามโลกเรื่องแต่งเสมอไป)
-
วิจารณ์ซีรีส์ที่ให้ตัวละครพูดถึงคนดูบ่อย
A: Why do you find that comedy hard to get absorbed in?
(แปล: ทำไมเธอถึงรู้สึกอินกับคอเมดีเรื่องนั้นยาก)
B: It keeps breaking the fourth wall, with characters commenting on how the audience might react.
(แปล: มันให้ตัวละครข้ามมาพูดถึงผู้ชมอยู่เรื่อย ๆ โดยให้ตัวละครออกความเห็นว่าคนดูอาจตอบสนองอย่างไร)
คำอธิบาย: B บอกความรู้สึกของตนต่อเทคนิคที่ใช้บ่อย keeps breaking สื่อการทำซ้ำ ไม่ได้ตัดสินว่าการใช้เทคนิคนี้ทำให้ทุกเรื่องไม่ดีหรือผู้ชมทุกคนรู้สึกเหมือนกัน (บริบท: ใช้การรับรู้ผู้ชมซ้ำ ๆ เป็นรูปแบบเล่าเรื่อง)
วลีใกล้เคียง
Break character
❬เบรค-แค-รัค-เทอร์❭
ความหมาย: หลุดจากการแสดงเป็นตัวละครที่รับบทอยู่
A: Why did they stop filming the serious scene?
(แปล: ทำไมพวกเขาหยุดถ่ายฉากเคร่งเครียดนั้น)
B: One actor broke character and burst out laughing.
(แปล: นักแสดงคนหนึ่งหลุดบทแล้วหัวเราะออกมา)
คำอธิบาย: หมายถึงนักแสดงหยุดแสดงท่าทีตามตัวละคร เช่น เผลอหัวเราะในฉากจริงจัง โดยไม่จำเป็นต้องพูดกับผู้ชม ส่วน break the fourth wall เป็นการข้ามเส้นแบ่งมารับรู้คนดู ซึ่งยังทำในบทบาทเดิมได้
Address the audience
❬อะ-เดรส-ดิ-ออ-ดี-เอินซ์❭
ความหมาย: กล่าวต่อกลุ่มผู้ชมหรือผู้ฟัง
A: What did the host do before the play began?
(แปล: พิธีกรทำอะไรก่อนละครเริ่ม)
B: She addressed the audience and explained the interval arrangements.
(แปล: เธอกล่าวต่อผู้ชมและอธิบายการพักระหว่างการแสดง)
คำอธิบาย: เป็นวลีบรรยายการพูดต่อกลุ่มผู้ฟัง ไม่ได้เป็นชื่อเทคนิคเรื่องแต่งโดยตัวมันเอง ถ้าพิธีกรแจ้งข้อมูลก่อนเรื่องเริ่มก็ยังไม่ใช่ตัวละครข้ามมาจากโลกของเรื่องแบบ break the fourth wall